بررسي متعلق شهود در انديشه اسپينوزا

بباروخ اسپينوزا، فيلسوف عقل‌گراي قرن هفدهم، توجه ويژه‌اي به شناخت و معرفت‌شناسي دارد. بر اساس نظر اسپينوزا، شناخت انواع و مراتبي دارد كه معتبرترين آن‌ها شناخت شهودي است و از همين رهگذر، او به بحث از شهود، متعلق آن و ويژگي‌هايش مي‌پردازد. جستار حاضر، ضمن بررسي اقسام شناخت در انديشه اسپينوزا، به واكاوي مفهوم و متعلق شهود در نظر او خواهد پرداخت. همچنين مقاله پيش رو، بر اساس دو دسته از تفاسير، نشان خواهد داد كه در سير تفكر اسپينوزا، تغييري در متعلق معرفت شهودي صورت مي‌پذيرد كه ناشي از گذر انديشه اسپينوزا از تقسيم معرفت بر مبناي صورت شناسايي به تقسيم آن بر اساس محتواي شناسايي است. اين تغيير در انتقال اسپينوزا از رساله اصلاح فاهمه به كتاب اخلاق نمايان مي‌شود و مفسران بر سر آن اختلافاتي دارند؛ بنابراين شهود موردنظر اسپينوزا در هر دو اثر، امري استنتاجي، بي‌واسطه و بي‌قاعده است؛ اما متعلق آن در رساله اصلاح فاهمه صفت و حالت و در اخلاق تنها حالت -يا ذوات اشياء جزئي- است.