موسيقيِ عصر صفويه (كاركردها، سازها و كيفيت) در نگاه جهانگردان اروپايي

موسيقي يكي از جلوه‌هاي مهم تمدني در عصر صفوي به شمار مي رفت كه از سياست هاي فرهنگي پادشاهان و اوضاع مذهبي اين عصر تأثير پذيرفت. برخلاف منابع تاريخنگاري فارسي، در سفرنامه‌هاي اروپاييان به عنوان شاخه‌اي مهم از منابع مكتوب عصر صفوي اطلاعاتي بسيار از موسيقي و فراز و نشيب‌ آن ارائه ‌شده است. در اين پژوهش با تكيه ‌بر منابع مكتوب و به شيوۀ توصيفي تحليلي، ضمن تبيين اهميت هنر موسيقي در دورۀ صفويه، منزلت و كاربرد اين هنر با تكيه ‌بر سفرنامه‌هاي برجاي‌مانده از جهانگردان اروپايي مورد بررسي قرار گرفته است.در گزارش هاي سفرنامه نويسان، كاربردهاي گوناگون اين هنر در زندگي اجتماعي و به‎‌ويژه دربار بيان ‌شده است. كاربردهاي سياسي اداري موسيقي ازجمله در هنگام جلوس و تاج گذاري شاهانه، آيين‌هاي نظامي، اهداي خلعت، استقبال و پذيرايي از هيأت هاي خارجي و در شكل اجتماعي آن؛ مراسم اعياد ملي و مذهبي، مسابقات و تفريحات شاهانه، عروسي، خبررساني و پيام و كاربرد مجلسي بزمي مخصوصاً در دربار بسيار مهم بوده است. علي‌رغم گزارش هاي ارزندۀهاروپاييان از موسيقي عصر صفوي، تفاوت هاي فرهنگي و ذوقي اروپاييان، باعث عدم شناخت برخي مؤلّفه هاي موسيقيايي به ويژه سازهاي ايراني شده است.