بررسي علل تشديد روند اسلام‌ستيزي در تاجيكستان

تشديد اسلام‌ستيزي در تاجيكستان، اگرچه متأثر از تربيت كمونيستي حاكمان اين كشور است، از عوامل خارجي مهمي نيز تأثير پذيرفته است. نگراني‌ها از محبوبيت روزافزون نهضت اسلامي تاجيكستان، تلاش دولت دوشنبه براي سوء استفاده از فضاي مقابله با داعش و افراطي‌گري براي حذف نهضت اسلامي به عنوان يك گروه ميانه رو اسلامي، نبود تمايل هيئت حاكمه تاجيكستان به جاري و ساري شدن اسلام اصيل در سبك زندگي مردم اين كشور و تحركات عربستان سعودي و وهابي‌ها، عوامل اصلي پديده اسلام‌ستيزي در تاجيكستان است؛ اما سياست روسيه در تاجيكستان نيز كه از قرون هجدهم و نوزدهم، اسلام را مانع اصلي استيلاي سياسي و نظامي خود بر آسياي مركزي مي ديد در تشديد اسلام‌ستيزي در تاجيكستان تأثير دارد. اين نگرش منفي روس‌ها به اسلام در آسياي مركزي از جمله تاجيكستان، در زمان تزارها و نظام كمونيستي و دورة پساكمونيسم حفظ شده است. در دورة پساشوروي، روسيه تنها عامل خارجي تأثيرگذار در آسياي مركزي نيست و عوامل خارجي ديگري نظير سياست‌هاي آمريكا، رژيم صهيونيستي و مراكز مالي و سياسي هدايت ‌كننده جريان‌هاي تكفيري در اسلام‌ستيزي در تاجيكستان نيز نقش مهمي دارند.