بررسي و مقايسه پيكره بندي مسجد- مدرسه هاي دوره قاجاريه با استفاده از روش نحو فضا (نمونه موردي: شهر تهران)

بيان مسئله: فرآيندهاي طراحي و ساخت‌وساز در معماري از گذشته تا به امروز سرعت رشد زيادي داشته و اصول طراحي معماري سنتي ايران كه بناهاي ماندگاري را به‌جاي گذاشته و به نيازهاي كاربران پاسخگو بوده، رو به فراموشي است. يكي از روش‌هاي موثر براي شناخت ساختار فضايي بناهاي سنتي، پيكره‌بندي فضايي مي‌باشد. به دليل اهميت ويژه كاربري آموزشي در تعليم و تربيت آينده‌سازان هر جامعه، پژوهش‌هاي زيادي با هدف ارائه اصول طراحي بهينه و مناسب فضاهاي آموزشي انجام‌ شده‌است. استخراج پيكره‌بندي مسجد -مدرسه‌هاي سنتي ايران و دستيابي به اصول طراحي آن‌ها به محققان و طراحان در حوزه طراحي فضاهاي آموزشي، بينش و آگاهي مي‌دهد. سؤال تحقيق: آيا مي‌توان با استفاده از تكنيك نحو فضا، پيكره‌بندي مسجد -مدرسه‌هاي دوره قاجاريه تهران را استخراج كرد و به ساختار فضايي آن‌ها پي‌برد؟ كدام فضاي بناي مسجد مدرسه ‌هاي قاجار داراي بيشترين و كمترين مقدار شاخص نحوي است؟ كدام بناي مسجدمدرسه از بيشترين مقدار شاخص‌هاي نحو فضا برخوردار است؟اهداف تحقيق: اين تحقيق با هدف استخراج پيكره‌بندي مسجد -مدرسه‌هاي دوره قاجار شهر تهران و دستيابي به ساختار فضايي فضاهاي آموزشي آن زمان انجام شده‌است.روش تحقيق: روش تحقيق اين مقاله از دو بخش تشكيل شده است كه بخش اول مطالعات بصورت كتابخانه‌اي و با استناد به منابع معتبرِ در دسترس انجام شده و بخش دوم آن تجزيه و تحليل داده‌ها بر اساس رويكرد نحو فضا با استفاده از نرم‌افزار يو سي اِل دِپث مَپ براي استخراج پيكره‌بندي مسجد -مدرسه‌هاي دوره قاجاريه شهر تهران مي‌باشد.مهم ترين يافته ها و نتيجه گيري:  با تكنيك نحو فضا و استفاده از نرم‌افزار دپث‌مپ، ‌مي‌توان به پيكره‌بندي و ساختار فضايي بناهاي سنتي ايران كه در اين پژوهش مسجدمدرسه‌هاي قاجار شهر تهران به عنوان نمونه انتخاب شده‌است، دست‌يافت. نتايج آناليزهاي نرم‌افزار اين روش كه بصورت گراف و عدد ارائه مي‌شود، امكان بررسي مقدار هر شاخص نحوي در بناها را داده و اين مقادير در بناهاي مطالعه شده، مورد بررسي قرار گرفته‌است.