بررسي تطبيقي شخصيت ايشتر- آناهيتا در اساطير ايران و ميانرودان و آبان دخت در داستان سمك عيّار

يكي از بن مايه هاي داستان هاي حماسي ايران، حضور قهرمانان و شخصيّت هاي اساطيري است. خدابانوان آب و ديگر ايزدبانوان از گونه هاي اساطيري هستند كه در حماسه ها در ريخت ِزناني نامدار تجسّم مي يابند. با مرور و نگاهي دقيق به داستان بلند حماسي ـ پهلواني سمكِ عيّار كاركرد چنين باوري را در مادينه اي از داستان، به نام آبان دخت مي توان دريافت. وجود مضاميني نظير: عشق ، زيبايي، حبس شدن در زيرزمين، محكوم به مرگ ، آزادي به قيمت از دست دادن معشوق نخستين و سرانجام به قدرت رسيدن اين مادينه داستانِ سمكِ عيّار نشان از آن دارد كه آبان دخت در ساخت كهن اساطيري اش نمادي از ايزدانِ مادينه مانند: ايشترِميانرودي و آناهيتا مي تواند باشد. بنابر اين فرضيه، نگارندگان اين نوشتار كوشيده اند، با به‌كارگيري روش توصيفي/ تطبيقي تحليلي و استناد به آثار اسطوره شناساني چون مهرداد بهار و ژرف‌نگري در لايه هايِ پنهان ِاسطوره ايِ نثر حماسي-پهلوانيِ سمكِ عيّار، نشان دهند كه تأثير و اشاعه فرهنگ ميانرودان در اساطير ايراني سبب شكل گرفتن ساختارهاي مشتركي مي شود كه يكي از نتايج آن به وجود آمدن همانندي هايي ميان دو ايزدبانوي اساطيري و آبان دخت در داستان سمكِ عيّار است .