وارسي اولويت‌هاي برآمده از متون شرعي در تشخيص اهم

سنجه‌هاي تشخيص اهم در باب تزاحم ازجمله مباحث ارزشمندي است كه تاكنون به‌صورت دقيق شناسايي و وارسي نشده است. در اين نوشتار به يكي از سنجه‌هاي ترجيح در تشخيص اهم توجه شده كه خاستگاه و آبشخور آن توجه و تنصيص شارع مقدس است؛ يعني اولويت‌هاي مستفاد از متون شرعي از زاويهٔ مرجَّحيت. در پژوهشي توصيفي تحليلي پس از بيان مدرك قاعدهٔ اهم و مهم، اولويت تعيين بر تخيير در اهمّ محتمل، چگونگي جمع ميان بعضي از روايات متعارض در تعيين اهم ذكر شده است و سرانجام در تزاحم ميان پاره‌اي از احكام باتوجه‌به آيات و روايات مبيّن ترجيح به‌مثابهٔ مرجّح قطعي يا احتمالي اهم، موقعيت سنجه‌هايي ملموس و كاربردي نظير تقويت پايه‌هاي دين، توجه به كيفيت متزاحم، تقابل حقوق و دفع مفسده به هنگام شك، شناسايي شده است. باوجود اين، روشن است كه براي تعيين اهمِ قطعي يا احتمالي، عقل بايد تمامي سنجه‌ها و كسر و انكسار آن‌ها را رصد كند و با درنظر گرفتن شرايط تزاحم، به اهم قطعي يا احتمالي دست‌ يازد.