سنخ‎شناسي دينداري قشرها و طبقات اجتماعي در شهركرد

قشر و طبقه اجتماعي به‌عنوان جنبه‎اي از هويت فردي و اجتماعي افراد، نقش مهمي در ميزان و نوع دينداري آنان دارد به نحوي كه شرايط اقتصادي−اجتماعيِ خاص افراد و گروه‎ها‎ كم و بيش آنها را به سوي سبك‎هاي خاص دينداري سوق مي‎دهد؛ اما در مطالعات اخيرِ جامعه‎شناسي دين تا حد زيادي از توجه به قشر و طبقه اجتماعي غفلت شده است. ازاين‌رو در مقاله حاضر كوشش شده تا ضمن توجّه به مقوله قشر و طبقه اجتماعي، به ‎سنخ‌شناسي دينداري قشرها و طبقات اجتماعي گوناگون در شهركرد پرداخته شود. اين پژوهش به روش كيفي و با رويكرد تفسيري و با الهام از رويكرد سنخ آرماني ماكس ‎وبر انجام شده است. روش گردآوري داده‎ها مصاحبه نيمه‎ساخت‎يافته با 57 نفر از قشرهاي مختلف مردم است كه با نمونه‎گيري هدفمند انتخاب شده‎اند. داده‎ها براساس تكنيك تحليل مضمون، ابتدا جمله به جمله كدگذاري و سپس مضامين فرعي و اصلي استخراج و تحليل شده است. يافته‎ها، بيانگر نوعي تمايز در نگرش نسبت به مباني باور ديني، عواطف و احساسات ديني (تجربه ديني) و همچنين رفتارها و كنش‎هاي دينيِ قشرها و طبقات اجتماعي سه‎گانه است؛ به نحوي كه مي‎توان از سه سنخ آرماني دينداري با ويژگي‎ها و مختصات معين ديني سخن به ميان آورد: «سنخ آرماني دينداري قشرها و طبقات اجتماعي پايين» كه شامل انواع دينداري «مناسكي»، «عاطفي»، «توسلي»، «تكليفي»، «فقهي−تقليدي»، «موروثي»، «تقديرگرا» و «خرافه‎گرا» است؛ «سنخ آرماني دينداري قشرها و طبقات اجتماعي متوسط» كه شامل انواع دينداري «عقلاني»، «نوگرا»، «متعادل»، «رسمي» و «شريعت‌مدارانه»، است؛ و «سنخ آرماني دينداري قشرها و طبقات اجتماعي بالا» كه شامل انواع دينداري «اخلاق‎گرا»، «سليقه‎اي» و «شخصي» است.