بررسي عملكرد دو كلن صنوبر كبودۀ رشديافته در خاك آلوده به فلزات سنگين تحت آبياري با فاضلاب شهري

در اين پژوهش تأثير آبياري با فاضلاب شهري بر عملكرد دو كلن صنوبر كبوده پس از گذشت يك دورۀ رويش بررسي شد. آزمايش به‌صورت آزمون فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با دو فاكتور خاك متأثر از نوع آبياري در دو سطح و كلن صنوبر در دو سطح انجام گرفت. پس از يك دورۀ رويش، در هر دو كلن صنوبر كبوده، تيمار نهال‌ها با خاك آبياري‌شده با فاضلاب شهري افزايش معني‌دار (0/01≥ P) پارامترهاي رشد و توليد زي‌توده را به‌همراه داشت و بيشترين مقادير در كلن Populus alba L. 44/13 مشاهده شد. همچنين در هر دو كلن صنوبر، رشد نهال‌ها در خاك آبياري‌شده با فاضلاب شهري، افزايش معني‌دار (0/01≥ P) غلظت عناصر غذايي و فلزات سنگين در ريشه و اندام هوايي را نسبت به نهال‌هاي شاهد در پي داشت. در هر دو كلن صنوبر، بيشترين جذب و تجمع عناصر آهن، مس، نيكل، كروم و سرب در ريشه و روي و منگنز در برگ بود. تأثير كلن بر جذب و تجمع اغلب عناصر غذايي كم‌مصرف و فلزات سنگين معني‌دار (0/05≥ P) بود. به‌طور كلي نهال‌هاي كلن P. alba 20/45 مقادير بيشتري از عناصر غذايي كم‌مصرف و فلزات سنگين را در اندام‌هاي گياهي خود تجمع دادند. نتايج اين پژوهش نشان داد كه پس از يك دورۀ رويش، كلن P. alba 44/13 از عملكرد رشد و توليد زي‌تودۀ بهتر و كلن P. alba 20/45 از پتانسيل جذب و تجمع بيشتر فلزات سنگين در اندام‌هاي گياهي برخوردار بود. در كل، با توجه به عملكرد مناسب دو كلن صنوبر كبودۀ بررسي‌شده، اين دو كلن را مي‌توان براي زراعت چوب در اراضي متأثر از فاضلاب شهري در نظر گرفت.