تعيين شاخص‌هاي اقتصادي، اجتماعي و اكولوژيكي مدل زنبورداري در مراتع (منطقه مورد مطالعه: شهرستان سرايان خراسان جنوبي)

اين تحقيق با هدف شناسايي شاخص‌هاي اقتصادي، اجتماعي و اكولوژيكي مؤثر بر مدل زنبورداري در مراتع، در منطقه سرايان استان خراسان جنوبي انجام شد. اين تحقيق از لحاظ هدف كاربردي، از نظر روش توصيفي – تحليلي و از لحاظ جمع‌آوري داده‌ها نيز داراي ماهيت كمي است. جامعه آماري تحقيق شامل كليه مرتع‌داران منطقه سرايان بوده كه با استفاده از جدول كرجسي و مورگان، تعداد 180 مرتع‌دار به روش نمونه‌گيري تصادفي انتخاب شد. ابزار گردآوري داده‌ها و اطلاعات مورد نظر، پرسش‌نامه محقق‌ساخته بود كه با هدف بررسي ميزان تمايل مرتع‌داران به زنبورداري در مرتع و تعيين شاخص‌هاي اصلي عدم استقبال آنان از اين نوع معيشت طراحي شده و با استفاده از روش مصاحبه نيمه ساختار يافته، تكميل و با نرم‌افزار SPSS مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفت. پايايي پرسش‌نامه با استفاده از آزمون آلفاي كرونباخ 0.86 به‌دست آمد. نتايج نشان داد در 61.7 درصد از مرتع‌داران، ميزان تمايل به زنبورداري، زياد و خيلي زياد گزارش شده است. به‌طوري‌كه بين سن (در سطح 99 درصد)، سطح تحصيلات (در سطح 99 درصد) و درصد وابستگي به مرتع (در سطح 95 درصد) با تمايل به زنبورداري در مرتع همبستگي معني‌داري وجود دارد. هر چند اين همبستگي در مورد سن و درصد وابستگي به مرتع به صورت منفي بوده است. نتايج رتبه‌بندي شاخص‌هاي مهم عدم استقبال مرتع‌داران از زنبورداري نيز نشان داد كه شاخص‌هاي دانش، آگاهي و مهارت ناكافي، امنيت كندوها در مرتع، روحيه كم خطرپذيري و مالكيت مرتع مهمترين شاخص‌هاي اجتماعي، هزينه تأمين نهاده، انتقال و نگهداري كندوها در مرتع مهمترين شاخص اقتصادي و شاخص‌هاي كوتاهي دوره گل‌دهي گياهان مرتعي، پوشش گياهي ضعيف،‌ فقدان منابع آب كافي و خطر‌ات محيطي (خشكسالي،‌ طوفان، آفات و بيماري‌ها) مهمترين شاخص‌هاي اكولوژيكي از ديدگاه مرتع‌داران بودند.