آراي كلامي شيخيۀ باقريه

شيخيۀ باقريه منسوب به ميرزامحمدباقر همداني جندقي هم‌اكنون در برخي از مناطق مركزي ايران پيرواني دارد. با اين وجود از عقايد و ديدگاه‌ها و آثار اين گروه، منابع مكتوبِ زيادي در دسترس نيست. ازجمله يافته‌هاي پژوهش آن است كه ميرزامحمدباقر همداني، در روش پيرو مشرب اخباري‌گري با تفاسير خاص شيح احمد احسائي و سيدكاظم رشتي است، و انديشه‌هاي حاج محمد كريم‌خان كرماني را پذيرفته است؛ اما در مسئلۀ ناطق واحد شيعي، به‌شدت مخالف شيخيه كرمان است و حتي آنها را در اين باب تكفير مي‌كند. اين مكتب، در مسئلۀ معاد قائل است به اينكه در روز قيامت بدن اصلي محشور مي‌شود و بدن عارضي از بين مي‌رود؛ و همچنين معراج پيامبر اسلام ص را به‌صورت روحاني پذيرفته است. مكتب شيخيۀ باقريه آل محمد ص را واسطۀ فيض خدا در آفرينش جهان مي‌داند و معتقدند كه ائمه اطهار ع نه آنكه محل مشيت خدا باشند؛ بلكه عين مشيت و اراده او هستند و دليل اين امر را معصوم بودن اهل‌بيت ع مي‌دانند. اين ديدگاه يكي از عوامل غلوآميز دانستن شيخيه و تكفير آنها دانسته شده است. ادعاي شيخيه در باب ركن رابع و ناطق واحد يكي از زمينه‌هاي مهم زايش بابيت و بهائيت از درون انديشه شيخيه است. شيخيۀ باقريه با رد نظريه ناطق واحد شيخيۀ كرمان و برائت از بابيت و بهائيت، راه خود را تا حدودي از ساير شيخيه جدا كرده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصيفي، تحليلي و اسنادي به‌ نقد و بررسي آراي كلامي مكتب شيخيۀ باقريه مي‌پردازد.