بررسي محتواي فنلي، ظرفيت آنتي‌اكسيداني و تركيب‌هاي اسانس گياه Chenopodium botrys L. از منطقه راز و جرگلان

در اين مطالعه، تركيب‌هاي بيوشيميايي و كمّيت و كيفيت اسانس گياه Chenopodium botrys L. رشديافته در رويشگاه طبيعي واقع در شهرستان راز و جرگلان، استان خراسان شمالي با هدف ارزيابي پتانسيل بيولوژيك و خواص دارويي بررسي شد. نمونه‌برداري از برگ‌ها و سرشاخه‌هاي گل‌دار اين گياه در مرحله گلدهي كامل انجام شد. محتواي تركيب‌هاي بيوشيميايي، ازجمله تركيب‌هاي فنلي، فلاونوئيدي و ظرفيت آنتي‌اكسيداني، اندازه‌گيري شد. اسانس سرشاخه‌هاي گل‌دار به‌همراه برگ‌ها به روش تقطير با آب استخراج و با استفاده از دستگاه كروماتوگرافي گازي (GC) و كروماتوگرافي گازي متصل شده به طيف‌سنج جرمي (GC/MS) تجزيه و شناسايي شد. نتايج نشان داد محتواي فنلي، فلاونوئيدي و ظرفيت آنتي‌اكسيداني عصاره‌هاي متانولي برگ و سرشاخه‌هاي گل‌دار به‌ترتيب 83.2 و 91.4 (ميلي‌گرم اسيدگاليك بر گرم وزن خشك)، 14 و 17 (ميلي‌گرم كوئرستين بر گرم وزن خشك) و 91 و 77 (ميكروگرم بر ميلي‌ليتر) بدست آمد. 26 تركيب در اسانس شناسايي شد. المول (17.2%)، جونيپركامفور (7.9%) و بولنسول (6.9%) عمده‌ترين تركيب‌هاي تشكيل‌دهنده اسانس را تشكيل دادند. بازده اسانس نيز 0.36% (w/w) بدست آمد. همچنين، عصاره برگ با اختلاف معني‌دار نسبت به عصاره سرشاخه‌هاي گل‌دار، حاوي آنتوسيانين بيشتر (3.1 ميلي‌گرم سيانيدين-3-گلوكوزيد در گرم وزن خشك) بود. به‌طور كلي براساس نتايج مي‌توان گفت كه گياه C. botrys منبع قابل ملاحظه‌اي از تركيب‌هاي آنتي‌اكسيداني است و انتظار مي‌رود بتوان از آن در فرآورده‌هاي غذايي، دارويي و بهداشتي استفاده كرد.