بررسي مباني تفسير علمي آيت‌الله مكارم شيرازي و مروان شعبان با تأكيد بر اعجاز علمي

تفسير علمي آيات قرآن و انتساب اعجاز به برخي آيات اگرچه به جذابيت تفسيري قرآن افزوده است؛ امّا از آسيب‌ها و خطرات تفسيربه‌رأي مصون نبوده است. آشنايي با مباني صحيح تفسير علمي با تأكيد بر اعجاز علمي قرآن مي‌تواند مفسر را از خطر تفسيربه‌رأي و تطبيق و تحميل گزاره‌هاي علمي بر قرآن بازدارد. هدف از اين پژوهش آشنايي با مباني صحيح تفسير علمي دو تن از مفسران شيعه و سني و همچنين ارزيابي نحوه به‌‌كارگيري مباني تفسير علمي، توسط ايشان با تمركز بر اعجاز علمي است. اين پژوهش با روش كتابخانه‌اي و رويكردي توصيفي ـ تحليلي نوشته شده است. يافته‌هاي اين پژوهش در بخش آشنايي با مباني، حاكي از آن است كه مباني صحيح تفسير علمي از منظر آيت‌الله مكارم عبارت‌اند از: تفسير با گزاره‌هاي قطعي علوم، تناسب ظاهر آيه با گزاره علمي مربوطه، قرآن كتاب علوم طبيعي نيست. همچنين مباني تفسير علمي از منظر مروان شعبان عبارت‌اند از: استفاده از گزاره‌هاي علمي قطعي و مسلم، تخصص در علم تفسير و همچنين علم جديد و عدم انحصار دلالت آيه بر مطلب علمي. در بخش ارزيابي عملكرد مفسران در استفاده از مباني عبارت است از اينكه اين مفسران اگرچه در اكثر موارد تفسير علمي و انتساب اعجاز به آيات به‌درستي از مباني استفاده كرده‌اند؛ امّا در مواردي در به‌كارگيري مباني دچار غفلت شده‌اند.