واج‌آرايي در زبان تركي

پژوهش حاضر با استفاده از يك پيكره زباني وسيع، الگوهاي واج‌آرايي نظام آوايي زبان تركي را بررسي كرده است. براي اين منظور، در يك مطالعۀ آماري توزيع طبقات مختلف همخوان‎هاي تركي در جايگاه‎هاي آغازه و پايانۀ هجا و همچنين آرايش اين طبقات در‌ خوشه‌هاي همخواني واقع در پايانۀ هجا در cvcc و مرز هجا در c.c بررسي شد. نتايج نشان داده است كه همخوان‌هاي انفجاري و سايشي در جايگاه آغازه تمامي واكه‌ها فراواني بيشينه دارند كه اين الگوي توزيعي با سلسله‌مراتب محدوديت‌هاي ONSET/X براساس مقياس رسايي سلكرك هماهنگ است. درمقابل، نتايج مربوط به واج‌آرايي هجا برحسب عناصر ساختي پايانه در هجاهاي cvc و cvcc نشان داد كه همخوا‌ن‌هاي رسا نسبت به همخوان‌هاي انفجاري به هسته نزديك‎تر هستند كه اين با پيش‌بيني‌هاي نظام سلسله‌مراتبي خانوادۀ محدوديت‌هاي CODA/X* مغاير است؛ يافته‎هاي آماري مربوط به خوشه‌هاي همخواني واقع در پايانۀ هجا در cvcc نشان داد كه خوشة روانانفجاري فعّال‎ترين خوشة همخواني پاياني است؛ بنابراين، توزيع واج‌ها براساس عناصر ساختي پاياني در cvcc توزيعي مطابق با اصل توالي رسايي با حداقل نشان‎داري واج‌آرايي است؛ امّا خوشه‌هاي همخواني واقع در مرز هجا، برخلاف خوشه‌هاي پاياني، انواع مختلف همنشيني‎هاي واجي شامل دو عضو با طبقة طبيعي يكسان و يا دو عضو همانند را در بر مي‌گيرد.