تأثير 4 هفته تمرين هوازي بر يادگيري و حافظه فضايي و ميزان بيان ژن‫هاي PGC1α و VEGF در هيپوكمپ رت هاي مبتلا به بيماري آلزايمر‬‬‬‬‬

زمينه و هدف: بيماري آلزايمر شايع ترين علت زوال عقل در ميان افراد مسن است كه كيفيت زندگي آنان را تهديد مي‫كند. از سوي ديگر، تمرينات ورزشي منظم با سلامت مغز و بهبود عملكردهاي شناختي همراه است. با اين حال، سازوكارهاي اين مزايا هنوز به طور كامل تبيين نشده است. از اين رو، مطالعه حاضر با هدف بررسي اثر 4 هفته تمرين هوازي تناوبي با شدت متوسط بر عملكرد شناختي و ميزان بيان ژن هاي PGC1α و VEGF در هيپوكمپ رت هاي پير مبتلا به بيماري آلزايمر انجام شد. روش‌كا‌ر: رت هاي نر نژاد ويستار 20 ماهه به 3 گروه بيماري آلزايمر (تعداد = 8 سر)، بيماري آلزايمر+ تمرين ورزشي (تعداد= 8 سر) و كنترل (تعداد= 8 سر) تقسيم شدند. جهت القاي بيماري آلزايمر از تزريق داخل هيپوكمپي Aβ42 استفاده شد. حيوانات گروه ورزشي، تمرين هوازي تناوبي با شدت متوسط را به مدت 4 هفته، 5 روز در هفته انجام دادند. جهت بررسي يادگيري و حافظه فضايي، حيوانات 48 ساعت بدنبال آخرين جلسه تمريني تحت آزمون مازآبي موريس قرار گرفتند. سپس، حيوانات كشته شدند و بافت هيپوكمپ استخراج شد. براي اندازه گيري بيان ژن از روش Real timePCR استفاده شد. تحليل آماري با استفاده از آزمون تحليل واريانس يك طرفه و ضريب همبستگي پيرسون در سطح معني داري  0/05£ p صورت پذيرفت. يافته ها: نتايج نشان داد كه تزريق Aβ42 باعث اختلال در عملكرد يادگيري و حافظه فضايي شده و ميزان بيان ژن هاي PGC1α و VEGF در بافت هيپوكمپ را كاهش مي دهد (0/05 ≥p). تمرين هوازي باعث بهبود در عملكرد يادگيري و حافظه فضايي شد و ميزان بيان ژن هاي PGC1α و VEGF را افزايش داد (0/01 ≥p). همچنين، ارتباط مثبت معني داري بين بيان ژن PGC1α با بيان ژن VEGF در هيپوكمپ مشاهده شد (0/01≥p، 0/859=r). بعلاوه، بين بيان ژن هاي PGC1α وVEGF با ميانگين زمان سپري شده براي يافتن سكو ارتباط معكوس معني دار (به ترتيب، P 0.01, r=-0.900, p 0.01, r=-0.750)، و با مدت زمان سپري شده در ربع دايره هدف ارتباط مثبت معني داري وجود داشت (به ترتيب، P 0.01, r=-0.632, p 0.01, r=-0.794). نتيجه‌گيري: به طور كلي، تمرين هوازي موجب بهبود عملكرد يادگيري و حافظه فضايي در حيوانات پير مبتلا به بيماري آلزايمر مي شود؛ به نظر مي رسد كه تنظيم مثبت مسير پيام رساني /VEGFPGC1α ناشي از ورزش در مغز، حداقل تا بخشي، در اين سازگاري نقش دارد.