عوامل مؤثر در شكل ‎گيري معرفت بر اساس ديدگاه ابن ‎خلدون و استاد مطهري

عوامل غير معرفتي اموري هستند كه از سنخ معرفت نيستند؛ ولي در معرفت تأثيرگذارند. در اين پژوهش در صدد تبيين عوامل غير معرفتي از ديدگاه ابن‎خلدون و استاد مطهري هستيم. روش تحقيق در اين مقاله توصيفي- تحليلي و با مراجعه به آثار اين دو متفكر و مقايسه ديدگاه آنهاست. مسئله اصلي پژوهش آن است كه مهم‏ترين عوامل غير معرفتي مؤثر در معرفت از ديد آنها چيست و چه تفاوتي بين نگاه آنها به اين مسئله وجود دارد؟ هر يك از اين دور دانشمند، عواملي نظير راحت‏طلبي و آسان‏گزيني، تعصب، جمود و تقليد و... را مؤثر در انديشه و باور انسان مي‏دانند و معتقدند اين عوامل سهم اساسي در جهت‏گيري باورها و انديشه‎هاي افراد و دانشمندان داشته است. نحوه مواجهه هر يك از اين دو دانشمند با اين عوامل متفاوت است. استاد مطهري به جنبه سلبي اين عوامل توجه دارد و ابن‎خلدون به اصل تأثير اين عوامل اهميت مي‎دهد. استاد مطهري رويكرد انسان‎شناختي به اين عوامل دارد؛ ولي ابن‎خلدون اين عوامل را در بستر اجتماعي تبيين مي‏كند.