انتقال چهار ژن مقاومت به زنگ زرد به گندم رقم كل حيدري با روش تلاقي برگشتي به كمك نشانگر

كل‌ حيدري رقمي پابلند، متحمل به خشكي و مناسب شرايط ديم است. اين رقم براي مدت طولاني (بيش از 70 سال) رقم غالب ديم در استان‌هاي فارس و كهگلويه و بويراحمد بوده است. با اين وجود، اين رقم نسبت به زنگ زرد با عامل Puccinia striiformis f. sp. tritici حساس است. زنگ زرد در سال‌هايي كه ميزان بارندگي بالا باشد خسارت زيادي به اين رقم وارد مي‌نمايد. هدف اين پژوهش انتقال دو ژن‌ مقاومت در مرحله گياهچه‌اي (Yr5 و Yr15) و دو ژن مقاومت در مرحله گياه كامل (Yr18 و Yr29) از لاين‌هاي استاندارد به اين رقم با استفاده از روش تلاقي برگشتي به كمك نشانگر است. براي انتقال اين ژن‌ها به رقم كل‌حيدري، در چهار پروژه به‌نژادي جداگانه اين رقم با والدهاي بخشنده Yr5/6*Avocet‘S’، Yr15/6*Avocet‘S’، Lalbahadur/Pavon و Opata 85 تلاقي داده شد. نتاج نسل اول (F1) با رقم كل‌حيدري تلاقي برگشتي (BC1F1) داده شد. در نتاج حاصل از تلاقي برگشتي نخست، گزينش به كمك نشانگر انجام و نتاج حامل ژن‌هاي مطلوب وارد تلاقي برگشتي دوم شدند. به همين ترتيب تلاقي برگشتي سوم نيز انجام شد. پس از چند تلاقي برگشتي ديگر و يك نسل خودگشني، چهار لاين مقاوم در برابر زنگ زرد با زمينه ژنتيكي رقم كل‌حيدري ايجاد خواهد ‌شد. با هرمي كردن ژنهاي مورد نظر مي‌توان به مقاومت پايداري دست پيدا كرد.