ارزيابي فعاليت آنتي اكسيداني و خواص ضدميكروبي عصاره‌هاي متانولي زرشك وحشي (Berberis integerrima) و شنگ (Graminifolius tragopogon)

زمينه و هدف: گياهان دارويي داراي مقادير قابل توجهي از تركيبات آنتي‌اكسيداني مانند فلاونوئيدها، فنوليكها، كاروتنوئيدها و تانن‌ها بوده كه مي‌توانند براي از بين بردن راديكال‌هاي آزاد اضافي موجود در بدن مورد استفاده قرار گيرند. اين مطالعه به منظور ارزيابي فعاليت آنتي اكسيداني و خواص ضدميكروبي عصاره‌هاي متانولي زرشك وحشي (Berberis integerrima) و شنگ (Graminifolius tragopogon) انجام شد. روش بررسي: در ايﻦ مطالعه توصيفي - تحليلي عصاره متانولي از دو گونه گياهي زرشك وحشي و شنگ به واسطه ﻣﺘﺎﻧﻮل 80 درصد تهيه شد. محتوي فنل و فلاونوئيد كل به ترتيب به روش‌هاي فولن سيوكالتيو و كلريد آلومينيوم اندازه‌گيري شد. ظرفيت آنتي اكسيداني با روش فعاليت راديكال‌هاي آزاد دي فنيل پيكريل (DPPH) و قدرت احياء كنندگي (RP) تعيين شد. فعاليت ضدباكتريايي متانولي دو گونه گياهي زرشك وحشي و شنگ بر روي باكتري‌هاي اشريشيا كلي، باسيلوس سوبتيليس، ليستريا مونوسيتوژنز، استافيلوكوكوس اورئوس و سالمونلا تيفي موريوم به روش ديسك ديفيوژن تعيين شد. بوتيل هيدروكسي تولوئن (BHT) و سيپروفلوكساسين به ترتيب به عنوان كنترل مثبت فعاليت آنتي‌اكسيداني و سويه‌هاي باكتريايي به‌كار برده شدند.يافته‌ها: ميزان فنل و فلاونوئيد كل در عصاره زرشك وحشي و شنگ به ترتيب 0.7±46.90 و 0.59±22.63 ميلي‌گرم گاليك اسيد برگرم عصاره و 0.01±5.61 و 0.81±46.74 ميلي‌گرم كوئرستين بر گرم عصاره ثبت گرديد. برهمكنش غلظت‌هاي مختلف عصاره گياهان زرشك وحشي و شنگ و باكتري‌هاي مورد مطالعه از نظر آماري معني‌دار بودند (P 0.05). عصاره زرشك وحشي و شنگ  داراي اثرات ضدباكتريايي متفاوتي بودند. به طوري كه باسيلوس‌سوبتيليس حساس‌ترين باكتري و سالمونلا تيفي موريوم مقاوم‌ترين باكتري به عصاره‌ها تعيين شدند. همچنين عصاره زرشك وحشي اثر مهاري بيشتري روي ميكروارگانيسم‌هاي مورد بررسي نشان داد.نتيجه‌گيري: عصاره گياه زرشك وحشي برتري قابل ملاحظه‌اي در ميزان تركيبات فنلي، خواص آنتي‌اكسيداني و فعاليت ضدميكروبي در مقايسه با عصاره گياه شنگ دارد.