ساخت و هنجاريابي پرسشنامۀ مادر شايسته براساس منابع اسلامي

پژوهش حاضر با هدف ساخت و هنجاريابي پرسشنامۀ مادر شايسته براساس منابع اسلامي انجام شده است. براي دستيابي به هدف پژوهش آيات و روايات مرتبط بررسي شد. همچنين مؤلفه‌ها و زيرمؤلفه‌هاي شايستگي مادر استخراج و بعد از اعتباريابي محتوايي، به روش استنباط دينيروان‌شناختي تجزيه و تحليل شدند. جامعۀ آماري بخش كيفي آيات و روايات و جامعۀ آماري بخش كمي، مادران دردسترس استان تهران و قم بودند. بعد از تأييد روايي محتوايي مؤلفه‌ها و زيرمؤلفه‌ها، پرسشنامۀ اوليه آماده و بعد از تأييد روايي محتوايي گويه‌ها، روي نمونه‌هايي با حجم 55، 79 و 539 نفر براي ارزيابي روايي صوري، پايايي و روايي سازه اجرا شد. براساس يافته‌هاي پژوهش، مادر بايد در بعد زيستيرواني، شناختي، عاطفي و رفتاري ويژگي‌ها و مؤلفه‌هايي داشته باشد. همچنين هركدام از اين مؤلفه‌ها داراي زيرمؤلفه‌هايي هستند: زيرمؤلفه‌هاي زيستيرواني: سلامت جسمي و سلامت رواني، زيرمؤلفه‌هاي شناختي: آمادگي شناختي براي مادرشدن و پذيرش نقش مادري، زيرمؤلفه‌هاي عاطفي: پذيرش قلبي فرزند، دلسوزي به فرزند و صبوري، زيرمؤلفه‌هاي رفتاري: محبت‌كردن به فرزند و حضور فعال در كنار او، مداراكردن با فرزند، پاسخ‌گوبودن، تربيت صحيح فرزند، راست‌گويي، هماهنگي با همسر و عدالت در نقش مادري. همچنين پايايي پرسشنامه با روش آلفاي كرونباخ براي كل پرسشنامه 0.95 بود و نتايج تحليل عاملي نشان داد پرسشنامه از روايي سازۀ مطلوبي برخوردار است. ارزيابي پرسشنامه با پايايي و روايي مطلوب نيز نشان داد كه اين ابزار داراي عوامل زيربنايي براي سنجش ويژگي‌هاي مادر شايسته است و مي‌توان از آن در سنجش ويژگي‌هاي مادر شايسته استفاده كرد.