تأثير مؤلفه‌هاي فرهنگ راهبردي بر روابط دوجانبه و منطقه‌اي ايران و روسيه

فرهنگ راهبردي در تدوين سياست‌ها، تنظيم آئين‌ها، تعيين هدف‌هاي كلان دفاعي‌ امنيتي، جهت‌گيري سياست خارجي كشورها و مباني هويتي دولت‌ها نقش تعيين‌كننده‌اي دارد. پيشينۀ تاريخي، ويژگي‌هاي فرهنگي و موقعيت جغرافيايي منابع مشترك، فرهنگ راهبردي كشورها را شكل مي‌دهند كه در قانون اساسي و فرهنگ سياسي آن‌ها منعكس شده است. مؤلفه‌هاي فرهنگ راهبردي، مبناي هدف‌ها و منافع نخبگان ايران و روسيه در مورد روابط دو كشور هستند. بر اساس اين مؤلفه‌ها مي‌توان نوسان روابط تهران و مسكو را تحليل كرد. در اين نوشتار با بهره‌گيري از روش كيفي و رويكرد تحليلي ژرف‌نگرانه و نيز استفاده از مباني نظري فرهنگ راهبردي به‌دنبال پاسخ اين پرسش هستيم كه مؤلفه‌هاي فرهنگ راهبردي چه تأثيري بر روابط دوجانبه و منطقه‌اي ايران و روسيه بعد از فروپاشي اتحاد شوروي داشته‌اند؟ در پاسخ، اين فرضيه مطرح مي‌شود كه با توجه به ملاحظه‌ها، هدف‌ها و منافع ايران و روسيه و تعريف آن‌ها، در چارچوبي متفاوت مؤلفه‌هاي فرهنگ راهبردي مانع از شكل‌گيري الگوي تعامل پايدار و روابط راهبردي ميان دو كشور بعد از فروپاشي اتحاد شوروي شده‌اند. بر اين اساس، آن‌ها يكديگر را به‌عنوان متحدي موقت براي دستيابي به هدف‌ها و منافع و دفع تهديدها در‌نظر مي‌گيرند. بررسي روابط ايران و روسيه در قالب فرهنگ راهبردي امكان آسيب‌شناسي روابط، تدوين راهبرد و تنظيم سياست همسايگي را در سياست خارجي به‌منظور تأمين‌ منافع ملي فراهم مي‌كند.