تحليل محتواي كتاب‌هاي درسي مقطع متوسطه اول از حيث توجه به نقش زن: حاكميت رويكرد اسلامي يا فمينيسم

اين پژوهش با هدف بررسي محتواي كتاب‌هاي درسي مقطع متوسطه اول از حيث مواجهه ديدگاه‌هاي فمينيستي با هويت بخشي جنسيتي براي دانش‌آموزان و مقايسه آن با رويكرد انديشمندان اسلامي انجام شد. ديدگاه‌هاي فمينيستي مورد مطالعه، شامل رويكردهاي راديكال، ليبرال، ماركسيسم ـ سوسياليسم و پست مدرن بود. روش پژوهش، تحليل محتوا و قلمرو پژوهش، تمامي كتاب‌هاي درسي با موضوع علوم انساني بود. كتاب‌هاي مورد بررسي، شامل 4296 صفحه بود كه به صورت تمام شماري مورد مطالعه قرار گرفتند. واحدهاي زمينه را پاراگراف و تصوير و واحد ثبت را مضامين آن‌ها تشكيل داد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد نوع نگاه به زن و نقش‌هاي اجتماعي زنان در كتاب‌هاي درسي، بيشتر معطوف به نگاه انديشمندان اسلامي بوده و اين نوع نگاه به طور معناداري بيشتر از نگاه‌هاي مبتني بر ديدگاه‌هاي فمينيستي است؛ با اين وصف در كتاب‌هاي درسي مطالعات اجتماعي، كار و فناوري و عربي، ديدگاه‌هاي فمينيستي غلبه داشتند. بيشترين ميزان توجه در ديدگاه‌هاي فمينيستي هم به ترتيب به ديدگاه ماركسيسم ـ سوسياليسم و ديدگاه ليبرال اختصاص داشت. كتاب‌هاي تفكر و سبك زندگي، كار و فناوري و فرهنگ و هنر، داراي كمترين كدهاي جنسيتي بود. بازتعربف نقش‌هاي اجتماعي مبتني بر ويژگي‌هاي جنسيتي و برگرفته از آموزه‌هاي ديني از توصيه‌هاي پژوهش حاضر است.