بررسي اثرات طرح احيا و تعادل‌بخشي بر آب‌هاي زيرزميني دشت قلعه‌تل، شمال شرق خوزستان

طرح احيا و تعادل‌بخشي با هدف جبران كسري مخزن و جلوگيري از افت آبخوان‌هاي زيرزميني با پروژه‌هاي مختلف در وزارت نيرو تدوين و در كل كشور در حال اجرا است. اجراي طرح‌هاي احيا و تعادل‌بخشي در دشت ممنوعه قلعه‌تل، شمال شرق خوزستان، از سال 1397 آغاز شده است. ارزيابي اجراي طرح‌هاي اجرا شده، با صرفه‌جويي 1/7 ميليون متر مكعبي در سال (حدود 14 درصد كاهش بهره‌برداري از آب زيرزميني) با مقايسه نوسانات سطح آب زيرزميني دشت در قبل و بعد از اجراي طرح انجام شده است. نتايج نشان داد كه ميزان تغييرات سطح ايستابي و حجم آبخوان قلعه‌تل در سال آبي 1401-1400 كه در دوره خشك و همراه با اجراي طرح‌هاي احيا و تعادل‌بخشي در منطقه مي‌باشد، مثبت و به ترتيب برابر 0/41 متر و 1/8 ميليون متر مكعب مي‌باشد. بر اين اساس در حالي كه در دوره خشكسالي 1401-1400 عمدۀ دشت‌هاي استان خوزستان با افت سطح ايستابي و كسري مخزن مواجه شده‌اند، ولي در دشت قلعه‌تل تراز آب زيرزميني بالا آمده است كه مي‌تواند به دليل اثرات مثبت اجراي طرح‌هاي احيا و تعادل‌بخشي آبخوان باشد. با توجه به تناوب سال‌هاي با بارش بيشتر از نرمال و خشكسالي، نمي‌توان با قطعيت در ارتباط با اثرات اجراي طرح بر تعادل آبخوان نظر داد و نقش واضح با تأثير بر روي هيدروگراف معرف، به علت نوسانات كوتاه‌مدت تغييرات سطح آب، قطعي نيست.