تبيين ديدگاه فلسفه سياسي صدرايي در باب جايگاه مردم در حكومت

از ديرباز نقش مردم به‌عنوان عنصر اصلي تشكيل دهنده اجتماع در اداره جامعه، يكي از مباحث مهم در فلسفه سياسي بوده است. اين بحث از منظر اسلام و فلسفه اسلامي اهميت ويژه‌اي مي‌يابد. بر همين اساس، اين مقاله در صدد پاسخ به اين پرسش است كه جايگاه مقبوليت و نقش مردم در حكومت از منظر ملاصدرا چگونه است (سؤال)؟در اين زمينه با دو ديدگاه متفاوت روبه‌رو هستيم. ديدگاه اول، فلسفه سياسي ملاصدرا را فلسفه‌اي غير مردمي و اقتدارگرا مي‌داند؛ چنانكه ركن مقبوليت در حكومت جايگاهي ندارد، بلكه مشروعيت تنها ركن اصلي نظام است. اما براساس ديدگاه دوم ـ كه مدعاي اين مقاله را نيز تشكيل مي‌دهد ـ ملاصدرا به حكومت ديني مردمسالار معتقد است كه مردم در آن نقش مهمّي در انتخاب نوع حكومت و حاكم و ياري او دارند (فرضيه). براي اثبات اين مدعا، بخش‌‌‌‌‌هايي از مباحث سياسي ملاصدرا در اين حوزه و نيز برخي آيات مربوطه و همچنين سخناني از پيروان حكمت متعاليه در شرح نظرات سياسي وي مورد بررسي قرار گرفته است (روش).نويسندگان اين مقاله كه در پي نشان دادن جايگاه و نقش اساسي مردم در حكومت ديني مردم‌سالارانه متعاليه بودند (هدف)، به اين نتيجه دست يافتند كه بر طبق نظر ملاصدرا، در حكومت ديني عقل در زير نور شريعت و مقبوليت ذيل مشروعيت، جامعه را به مدينه فاضله تبديل خواهد كرد (يافته‌ها).