بررسي ويژگيهاي سبكي ديوان ساغر كنگاوري

زمينه و هدف: ميرزاجعفر كنگاوري متخلص به ساغر از عالمان و شاعران بزرگ مكتب ادبي كرمانشاه در قرن سيزدهم، مقارن با حكومت سلسلۀ قاجاريان در ايران است. وي از شاعران برجستۀ دورۀ بازگشت و نيز از تأثيرگذاران شكل‌گيري اين مكتب در ديار كرمانشاه است كه مرتبۀ علمي و ادبيش چندان شناخته شده نيست. ديوان اشعار او در قالب غزل و رباعي سروده شده كه هدف اصلي اين جستار نيز تعيين مختصات سبكي و نوآوريهاي موجود در اين اشعار است. روش مطالعه: پژوهش حاضر بر مبناي مطالعات توصيفي و تحليلي، بشيوۀ جستجوي كتابخانه اي و اسنادي انجام گرفته است. محدوده و جامعۀ مورد مطالعه ديوان ساغر كنگاوري به شرح، تحشيه، تعليقه و تصحيح محمدابراهيم مالمير و مريم غفوريان است كه توسط انتشارات انصاري بچاپ رسيده است. يافته ها: نوآوري در زمينۀ تركيب واژگان و نگاه سرشار از ذوق عرفاني شاعر به پديده هاي طبيعت در شعر ساغر نمود خاصي پيدا كرده است. استناد به منابع غني فرهنگ قرآني، اسطوره هاي ملي و نيز يادآوري اماكن تاريخي و فرهنگ عامه از ديگر مشخصات شعر ساغر بشمار ميروند. كاربرد تشبيه، استعاره، مجاز و ايهام نيز بسامد بالايي در شعر ساغر دارند كه در مجموع سبب ايجاد تصاوير نو و مضاميني لطيف و دلنشين شده اند. نتيجه گيري: غزليات ساغر بلحاظ اشارات زباني به وضوح و شيوايي سبك خراساني و بيشتر پيرو سبك اشعار حافظ، سعدي، و وحشي بافقي است. همچنين اين غزليات بلحاظ مضمون و محتوا شامل احساسات عاشقانه و عواطف عارفانه به سبك قدماي مكتب عراقي است. ساغر در رباعيات خود نيز به زيبايي هرچه تمامتر به تكرار همان مضاميني ميپردازد كه در غزلياتش مطرح شده اند.