مباني نقد الحديثيِ علامه عسكري در روايات تاريخي و سيره

علامه سيد مرتضي عسكري از جمله حديث‌پژوهان برجسته معاصر، به‌ويژه در نقد روايات تاريخي و سيره است. كاوش در تأليفات او نشان از توجه به انواع مباني در نقد اين روايات دارد. در پژوهش حاضر، اين مباني در چهار عنوان «كلامي»، «تاريخي»، «علوم اسلامي» و «ادبي» تبيين شده است. از جمله مباني كلامي او «مصدريت قرآن و سنت با اولويت قرآن»، «اهتمام  همۀ انبياي الهي در تعيين جانشين»، «مطابقت با سنت معصومان(ع) شرط صحت روايات صحابه» و «تأثير انحرافات فرقه‌اي» مي‌باشد. برخي از مباني تاريخي وي عبارت است از: «اعتبار قطعّيات تاريخي»؛ «باور به برخي طرح‌هاي از پيش تعيين‌شده تاريخ‌ساز»؛ «قطعيّت كتابت حديث نبوي از عهد پيامبر» و «تأثير داده‌هاي فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي تاريخ صدور».از مباني علمي «اعتبار علوم تفسيري»، «اعتبار علم رجال»، «اعتبار علم درايه» و «لزوم توجه به قواعد علم نقد الحديث» مورد توجه وي مي‌باشد. از مباني زبان‌شناختي «تأثير توجه به معاني لغوي و اصطلاحي»، «تأثير شواهد دروني و سياق كلي زبان متن»، «نقش‌آفريني قرائن بيروني» و «كارآمدي مباحث بلاغي» اساس نقد الحديث وي بوده است. هر يك از اين مباني نقش ويژه خود را در ناب‌سازي روايات برعهده داشته و علامه مبتني بر آنها كاربست روش‌هاي مناسب نقد احاديث را مدّ نظر قرار داده است.