روش‌شناسي جامع شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد

ابن ابي الحديد معتزلي به عنوان مشهورترين شارح كتاب نهج البلاغه، كتاب خود را با نام «شرح نهج البلاغه» سامان داده كه از نيكوترين شروح نهج البلاغه به شمار است، وي در جهت شرح كلام اميرمؤمنان عليه السلام از روش هايي بهره جسته تا شرح كلام در جايگاه خويش، خوش نشيند، در تفسير آن توجه ويژه اي مبذول داشته، و اساس شرح خود را بر پياده نمودن قواعدي بنا نهاده است. اين مقاله، به بررسي روش هاي مهم موجود نزد شارح از قبيل استخراج روش قرآني، حديثي، ادبي، تاريخي، كلامي و شرح بر پايه ي علوم فرعي ديگر نسبت به شرح و تفسير كلام امام پرداخته و درصدد است نشان دهد كه وي در استخراج اين روش ها با اصول، معيارها و گزاره هايي اقدام به شرح كلام اميرمومنان عليه السلام نموده كه در خور توجه است.همچنين در پايان با نگاه آماري جداول فراواني و گراف‌ها ارائه گرديده است. منابعي كه وي در آنها تكيه كرده پايه ي كاربست چنين روش هايي است، كه مي توان نتيجه گرفت شارح، كلام امام را چونان يك مجتهد منتقد تفسير مي كند و در اجتهادش به قرآن، حديث، ادبيات، تاريخ، كلام و ديگر موارد از اين دست استناد مي‌ورزد، ضمن اين كه سه منهج ادبي، تاريخي و كلامي او را مي توان در ميان روش‌هاي او ويژه دانست.