ارزيابي وضعيت شوري خاك، تبخير و تعرق واقعي و رطوبت خاك با استفاده از سنجش از دور (مطالعه موردي: منطقه خشك هرات)

مقدمه: در توسعه كشاورزي، عوامل زيادي مانند شرايط آب و هوايي، رطوبت خاك، تبخير و تعرق و ...دخالت دارند كه براي تأثير آن‌‌ها لازم است به بررسي پارامترهاي كليدي پرداخته شود. پايش بهنگام و دقيق اين كميت‌ها به كمك تصاوير ماهواره‌اي يك ضرورت در اين زمينه محسوب مي‌شود. دشت هرات، يكي از دشت‌هايي است كه در آن، شوري خاك و كمبود رطوبت منجر به بحراني گرديدن وضعيت باغات و زمين‌هاي كشاورزي شده است. روش: در اين تحقيق سعي شده است با استفاده از داده‌هاي سنجنده موديس براي چهار ماه فوريه، مي، اگوست و نوامبر در سال 2017 به مطالعه شوري خاك، رطوبت خاك و ميزان تبخير و تعرق واقعي بررسي شود. يافته: مرحله اول بررسي پوشش گياهي نشان مي‌دهد در ماه مي‌(فصل رشد) 0.4 را نشان مي‌دهد. در حاليكه حداكثر دماي سطح زمين نيز در ماه اگوست (54 درجه سانتي‌گراد) و مي(45.15 درجه سانتي‌گراد) به ثبت رسيده است، سپس در مرحله بعد با استفاده از نتايج دو شاخص پوشش‌گياهي و دماي سطح زمين به بررسي رطوبت منطقه با روش مثلثي پرداخته شده است. رطوبت منطقه به پنج طبقه از صفرتا 0.5 تقسيم‌بندي شد، كه نشان‌دهنده كم بودن رطوبت خاك و خشكي در دشت هرات مي‌باشد. درنهايت به دليل خشك بودن منطقه و براي صحت سنجي روش مثلثي، برداشت ميداني نمونه‌هاي خاك از نقاط مختلف شهر هرات و بخصوص زمين‌هاي كشاورزي آن براي برآورد ميزان شوري خاك (EC,PH و رطوبت خاك) صورت گرفت. نتيجه گيري: نتايج نشان داد كه ميزان رطوبت خاك در عمق 5 سانتي‌متري سطح زمين بين0 تا 0.3متغير مي‌باشد. همچنين از 12 نمونه خاك، 6 نمونه داراي خاك شور و يك نمونه داراي خاك شوري-اسيدي مي‌باشند. البته اين نكته هم حائز اهميت است كه برخي از زمين‌هاي كشاورزي كه خاك آن‌ها در گروه شور قرارگرفته است، خشك و به حال خود رهاشده‌اند. در نهايت بررسي ميزان تبخير و تعرق واقعي با الگوريتم سبال نشان داد كه در اين منطقه با وجود كمبود رطوبت، تبخير بخصوص در ماه گرم اگوست بسيار بالا مي‌باشد.