بيماري زوال عقل (آلزايمر) و راه‌هاي درمان آن در طب سنتي و پزشكي رايج

زمينه و هدف: متون و منابع طب سنتي (ايراني) نشان مي‌دهد كه اطباء اين مكتب درماني بر اساس پارادايم خاص خود در بخش بيماري‌هاي اعصاب و روان آشنايي با بيماري زوال عقل (آلزايمر) داشته‌اند. همچنين نحوه درمان و تجويز گياهان دارويي چون (كندر، هليله، زعفران، آمله و ...) براي درمان اين بيماري در آثار و تأليفات طبيباني چون رازي، ابن سينا، اهوازي و ... ديده مي‌شود. پزشكي رايج نيز برخلاف پارادايم طب سنتي (و عدم التزام خود به جهان‌بيني عناصر اربعه ومباني اخلاط و امزجه در جهان)، با نگاهي كميت‌پذير و تقليل‌گرا نسبت به درمان اين بيماري پرداخته است. اين مطالعه تلاشي در جهت بررسي شيوه درمان بيماري آلزايمر با استفاده از تركيبات طب سنتي و تجويزهاي پزشكي رايج است و هدف آن است كه به اين پرسش پاسخ دهد: چه ميزان تطابق و تشابه درماني بين منابع طب سنتي با شيوه‌هاي تجويزي پزشكي رايج وجود دارد؟مواد و روش‌ها: اين مطالعه براساس روش توصيفي - تحليلي و با فيش‌برداري از منابع پزشكي متقدم (الحاوي، قانون في الطب،كامل‌الصناعه، خلاصه الحكماء و ...) در كتابخانه‌ها و مقايسه آن با منابع موجود در بانك اطلاعات نشريات كشور مگيران و پايگاه اطلاعت علمي جهاد دانشگاهي و ساير مقالات پژوهشي نوين شكل گرفته است.يافته‌ها: آناليز و تجزيه شيميايي ادويه وگياهان تجويز شده در طب سنتي مؤيد اين واقعيت است كه اين موارد همگي با نسبت‌هاي كم‌وبيش متفاوت داراي تركيباتي آنتي‌اكسيداني، ضد‌ التهابي و ... هستند. اساسي‌ترين ويژگي آنتي‌اكسيداني ادويه‌ها و گياهان دارويي، جلوگيري از تخريب سلول‌هاي مغزي مؤثر است. نتيجه‌گيري: تناسب و نزديكي ساختار شيميايي دارو‌هاي تجويزشده در پزشكي رايج مانند تاكرين، دنپزيل و ... با تركيبات موجود در گياهان و ادويه دارويي مورد استفاده در طب سنتي، شباهت معنادار و درخور توجهي را نشان مي‌دهد. اين تشابه مي‌تواند در نزديكي شيوه‌هاي درماني اين دو مكتب درماني، با حفظ مباني و اصول ساختاري هريك، مورد پژوهش و دقت نظر محققين واقع شود.