بررسي رويكرد متكلمان اسلامي به طبيعت و حركت

مسئله حركت در دو نظام فكري فلسفه و كلام اسلامي دو راه متفاوت را پيموده است. يك مسئله مهم در اين ميان، يافتن آن دسته از مباني معرفتي، روشي و هستي شناسانه اي است كه به شكل گيري رويكرد خاص متكلمان به طبيعت و حركت منجر شده است. مسئله مقاله اين است كه رويكرد متكلمان اسلامي به پرسش از طبيعت و حركت چيست و مبتني بر چه اصول و روشي است؟ طبق يافته هاي مقاله از نظر آنان شناخت طبيعت همانا شناخت فعل الله و غايت آن معرفه الله است. بنابراين طبيعت شناسي، شناختي بالاصاله نيست بلكه شناختي آلي و نردباني براي شناخت حق تعالي و تنزيه او از ماسوي است. معرفت شناسي سلبي متكلمان، زمينه اصلي باور به جسماني بودن ماسوي الله و باور به جوهر فرد است. همچنين حركت، امري واحد، متصل و تدريجي به معناي فلسفي آن نيست، بلكه برپايه نظريه جوهر فرد، اكوان اربعه و خلأ، حركت امري گسسته و منحصر در حركت انتقالي است. اين مقاله به روش تحليلي به مسئله پرداخته است.