حقيقت و بقاي نفس از منظر انسان‌شناسي پويشي و مدرسه كلامي بغداد

از آثار مهم شناخت حقيقت نفس، باور و توجيه چگونگي زندگي پس از مرگ است. براين‌اساس، مسئله اصلي اين تحقيق، بررسي مقايسه‌اي تبيين اين چگونگي در ديدگاه پويشي و برخي ديدگاه‌هاي مشابه در سنت كلام اسلامي است. برخي از ‌معتزليان و نيز سيدمرتضي با اعتقاد به يگانه‌انگاري نفس، آن را همين شخص ظاهري و هيكل مشهود مي‌دانند كه روح در منافذ آن حلول كرده است و برخي همچون شيخ مفيد و وايتهد، با اعتقاد به دوگانه‌انگاري نفس و بدن، نفس را جوهري غير از بدن و متعلق به آن دانسته‌اند؛ هرچند وايتهد اين جوهر را مادي و شيخ مفيد آن را روح مجرد و غيرمادي مي‌داند. پژوهش حاضر، با روش توصيفي تحليلي انجام شده است و مهم‌ترين يافته آن، ارتباط تبيين صحيح و بدون ابهامِ بقاي نفس پس از مرگ، با تمايز ساختاري ميان نفس و بدن است كه ديدگاه پويشي و نيز برخي ديدگاه‌هاي يگانه‌انگاري نفس در سنت اسلامي، در اين مسئله با چالش مواجه هستند.