جاندارانگاري دل در تركيبات و تعبيرات كنايي گويش هزارگي باميان

با توجه به اهميت گويش هزارگي كه از مهم‌ترين و قديمي‌ترين گويش‌هاي خراسان بزرگ است و با عنايت به كاربرد كنايات در گويش‌ها كه از جنبه‌هاي زبان‌شناسي، روان‌شناسي و جامعه‌شناسي حائز اهميت است، در اين جستار كوشيده‌ايم به اين پرسش‌ها پاسخ دهيم كه نقش جاندارانگاري واژه‌ دل در تركيبات و تعبيرات كنايي گويش هزارگي، در چه حد است و آيا مي‌شود جاندارانگاري دل را در تركيبات و تعبيرات كنايي طبقه‌بندي كرد؟ براي پاسخ به اين پرسش ها، جاندار انگاري واژه‌ دل را كه از واژه‌هاي محوري در اين گويش است، در كنايات گويش هزارگي بررسي و تحليل كرده ايم. اين پژوهش با روش توصيفي و با رويكرد تحليل محتوا انجام ‌شده است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد تركيبات و تعبيرات كنايي دل در گويش هزارگي، داراي انسان‌انگاري ، حيوان انگاري و انسان/ حيوان انگاري است و از اين ميان، انسان‌انگاري دل، بسامد و اهميت بيشتري دارد؛ حتي در انواع ديگر جاندارانگاري نيز رد پاي انسان خيلي برجسته است كه بيانگر قدرت تخيل گويشوران اين گويش است كه براي پديده‌هاي بي‌روح، روح قائل مي‌شوند و دل را مانند انسان، حيوان و موجودات زنده قلمداد مي‌كنند.