نگاهي مقايسه‏اي به آزادي در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و پاكستان

اين نوشتار به روش تحليل مقايسه اي در صدد پاسخ گويي به اين سوال است كه وجوه افتراق و اشتراك آزادي در قانون اساسي ايران و پاكستان كدام است؟ بي‏ترديد قانون اساسي هر كشور مهم‏ترين سند راهبردي و سند شناسايي آرمان‏ها و ارزش‏هاي هر كشور و مهم‏ترين مرجع براي شناخت اصول اساسي كشورها مي‏باشد. در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و پاكستان به آزادي به مثابه يك حق فطري بسيار اهميت داده شده است و آزادي‏ها و حدود آن را به طور دقيق بيان نموده است. قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و پاكستان اشتراكات فراواني در زمينه آزادي دارند، اين اشتراكات عبارتند از: آزادي احزاب و جمعيت‏ها، آزادي تشكيل اجتماعات و راه‏پيمايي‏ها، آزادي در انتخاب شغل، آزادي‏هاي مربوط به اقليت‏هاي مذهبي، آزادي مربوط به اقوام و قبايل، آزادي عقيده، آزادي مطبوعات، آزادي فرق اسلامي. نتيجه بدست آمده از اين پژوهش آن  كه هر دو كشور جمهوري اسلامي ايران و پاكستان در خصوص آزادي و حدود و ثغور آن بسيار نزديك به هم هستند و ريشه اين تشابه، تأثر هر دو كشور از مباني اسلامي و جايگاه مهم مباني اسلام در اعتقادات هر دو كشور مي‏باشد.