اثر تاريخ كاشت بر رشد، عملكرد دانه و كيفيت روغن كاملينا (Camelina sativa L. Crantz)

كاملينا از جمله گياهاني است كه عملكرد آن به شدت وابسته به تاريخ كاشت است. اين آزمايش با هدف ارزيابي اثر تاريخ هاي كاشت بر رشد، عملكرد و تركيب اسيدهاي چرب كاملينا در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار با استفاده از لاين 131 كاملينا در سال هاي زراعي 98-1397 و 99-1398 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد فسا انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل تاريخ هاي كاشت پاييزه (10، 20 و 30 آبان) و زمستانه (اول، 10 و 20 اسفند) بودند. نتايج نشان داد كه در تاريخ كاشت 10 آبان (1550 روز-درجه رشد) بيشترين عملكرد دانه (2373 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد روغن (621 كيلوگرم در هكتار) به دست آمد. در كشت پاييزه شاخص برداشت 34/4 درصد بيشتر از كشت زمستانه بود. تاريخ كاشت بر وزن هزار دانه تحت تاثير نداشت. بيشترين مقدار بهره وري آب (18/0 كيلوگرم روغن در هكتار بر متر مكعب آب) در تاريخ كاشت اول اسفند حاصل شد. در تركيب روغن كاملينا اسيدهاي چرب لينولئيك (C18:2) و اولئيك (C18:1) بيشترين مقدار (هر يك حدود 30 درصد) را داشتند. اسيدهاي چرب اروسيك (C22:1)، ايكوزانوئيك (C20:1) و استئاريك (C18:0) با درجه حرارت هاي پايين محيط متأثر از تاريخ كاشت پاييزه نسبت به كشت زمستانه افزايش داشتند. با توجه به نتايج آزمايش، كشت پاييزه كاملينا عملكرد دانه بيشتر و كيفيت روغن بهتري نسبت به كشت زمستانه داشته و تأخير در كاشت، به ويژه در كشت زمستانه، باعث مصادف شدن مرحله پر شدن دانه ها با گرماي انتهاي فصل و كاهش عملكرد روغن دانه شد، در عين حال كشت زودهنگام زمستانه بيشترين بهره وري آب را داشت.