چالش ها و موانع جرم انگاري و كيفر جنايات ناقض حقوق بشردوستانه

زمينه و هدف: حقوق بشردوستانه مجموعه‌اي از قواعد عرفي بين‌المللي است كه ناظر بر رفتار قواي متخاصم در منازعات مسلحانه مي‌باشد و به نوعي جايگزين مفهوم حقوق جنگ گرديده است. رعايت حقوق بشردوستانه بدون در نظر گرفتن رنگ، نژاد، زبان و مذهب از يك‌سو اين شاخه حقوقي را داراي ماهيت حقوق بشري مي‌گرداند و از ديگر سو با انعقاد كنوانسيون‌هاي مختلف ماهيت حقوق بين‌المللي خواهد داشت. هدف از پژوهش حاضر بررسي چالش‌ها و موانع جرم‌انگاري و كيفر جنايات ناقض حقوق بشردوستانه در قلمرو نظام كيفري ايران است.روش: پژوهش حاضر با روش توصيفي- تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي انجام شده است.يافته‌ها و نتايج: يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه در مسير فرآيند يكسان‌سازي حقوقي نظام‌هاي داخلي و بين‌المللي، برخي چالش‌ها در حوزه جرم‌انگاري جنايات ناقض حقوق بشردوستانه و پاسخ‌هاي كيفري در ابعاد خارجي و داخلي و در محورهاي تقنيني، قضايي و اجرايي موجود است. چالش‌ها عمدتاً ريشه در ابعاد سياسي، مبنايي، عقيدتي، حقوقي و ساختاري دارند كه گاهاً با يكديگر تقابل پيدا نموده و فرايند ادغام قواعد بين‌المللي را در نظام حقوقي داخلي دشوار مي‌سازند. احصاء جرايم و تدوين حقوق كيفري بشردوستانه، تدوين قانوني خاص در جهت حمايت از زنان و كودكان در هنگام صلح و جنگ و تدوين پاسخ‌هاي كيفري متناسب و عادلانه با بهره‌گيري از اجتهاد پويا در فقه شيعه توأم با توجه به ‌قاعده حرمت تنفير از دين و همچنين اصلاح ساختارهاي قضايي از جمله راهكارهاي اساسي در جهت برون‌رفت از چالش‌ها مي‌باشد.