بررسي تطبيقي مختصات مكتب رئاليسم سوسياليستي در رمان‌هاي روسي و فارسي (مطالعه‌ موردي: رمان‌هاي مادر، چگونه فولاد آبديده شد؟، همسايه‌ها، و چشم‌هايش)

آثاري كه ذيل مكتب رئاليسم سوسياليتي در روسيه و ايران نوشته شده اند، هم به سبب تفاوت زبان و هم از نظر برخورد تاريخي در ادبيات دو كشور، قابليت بررسي و تطبيقي را دارند. در اين مقاله مي كوشيم تا با روش تطبيقي، با محوريت شاخۀ فرانسوي آن و با بهره گيري از ابزار كتابخانه اي، به بحث تأثير رئاليسم سوسياليستي روسيه بر ادبيات ايران با تأمّل بر چهار رمان معروف ادبيات روسي و فارسي؛ يعني رمان هاي مادر از ماكسيم گوركي، چگونه فولاد آبديده شد؟ از استراوسكي، همسايه ها از احمد محمود و چشم هايش از بزرگ علوي بپردازيم. بر اساس نتايج اين پژوهش، مهم ترين مؤلفه هاي مكتب رئاليسم سوسياليستي در دو رمان ايراني عبارت اند از: توجّه به توده و خيزش طبقۀ فرودست، حزبي نويسي، تيپ آفريني و دگرديسي شخصيت هاي رمان و دين گريزي؛ مؤلفه هايي كه تا پيش از ظهور حزب توده و آشنايي نويسندگان ايراني با افكار چپ، در رمان هاي فارسي وجود و نمود ندارد.