نسوي و اعتبار روايت‌هاي وي (ارزيابي جلوه‌هاي راوي كم‌اعتبار در برخي از روايت‌هاي نسوي از زندگي جلال‌الدين خوارزمشاه)

كتاب سيرت جلال‌الدين مينكبرني، در زمرۀ بااهميت‏ترين و معتبرترين اسناد تاريخي دورۀ خوارزمشاهيان و مغولان است كه شهاب‌الدين نسوي آن را با هدف صرف نگارش تاريخِ واقعي نوشته است. در اين پژوهش با استناد به رويكرد روايت‌شناسي بلاغي و شاخص‏هاي نظريۀ «راوي نامعتبر» در آراء روايت‌شناسان بلاغي ازجمله ريمون كنان، جيمز فيلان و مارتين، اعتبار راوي اثر بررسي و صحت برخي از گزارش‏هاي تاريخي وي با استناد به «بررسي‌هاي متني و بينامتني» ارزيابي شده است. در بررسي‌‏هاي متني نشانه‌هاي بي‌اعتباري و كم‌اعتباري راوي ذيل «ارزيابي اخلاقي وقايع و قضاوت آن‌ها، تناقض ميان گفتارها و رفتار راوي، نشانه‌هاي زباني و عاطفي، ميزان دريافت‏پذيري راوي، و دانش محدود راوي» مشخص و در حوزۀ بينامتني روايت‌هاي مورخ با متون تاريخي همدورۀ آن بررسي و «روايت‌هاي حذف‏شده، مختصر يا اشتباه» راوي تبيين شده‏اند. با تكيه‏بر نتايج پژوهش مي‏توان گفت كه به‏رغم اهميت منحصربه‏فرد كتاب در ثبت روايت زندگي جلال‏الدين خوارزمشاه و حماسه‏گون نشان دادن زندگي وي در مواجه با غولان مغول، برخي جهت‌گيري‌هاي متناقض راوي در ترسيم شخصيت جلال‌الدين خوارزمشاه در طي روايت مخدوش و از اعتبار لازم ساقط است؛ به همين دليل، مخاطب در مواجهه با جلال‏الدين خوارزمشاه وي را در برخي موارد شخصيتي متزلزل مي‏يابد.