ارزيابي عملكرد و مؤلفه‌هاي پر شدن دانه تريتيكاله (.X Triticosecale Witt) متاثر از كاربرد قارچ ميكوريزا، ورمي كمپوست و نانوسيليكون در شرايط كمبود آب

به‌منظور بررسي تاثير ورمي‌كمپوست، ميكوريزا و نانوسيليكون بر عملكرد و محتواي كلروفيل تريتيكاله در شرايط محدوديت آبي، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 1398 اجرا شد. فاكتورهاي مورد بررسي شامل آبياري در سه سطح (آبياري كامل در طول دوره رشد به‌عنوان شاهد و قطع آبياري در 50 درصد مراحل آبستني و سنبله‌دهي به‌ترتيب به‌عنوان محدوديت شديد و ملايم آبي)، كاربرد كودهاي زيستي در چهار سطح (عدم كاربرد به‌عنوان شاهد، كاربرد ورمي‌كمپوست، ميكوريزا و كاربرد توام ورمي‌كمپوست و ميكوريزا) و محلول‌پاشي نانوسيليكون (محلول‌پاشي با آب به‌عنوان شاهد و محلول‌پاشي دو گرم در ليتر نانوسيليكون) بودند. نتايج نشان داد كه كاربرد ورمي‌كمپوست، ميكوريزا و نانوسيليكون در شرايط آبياري كامل محتواي كلروفيلa (61.02 درصد)، b (43.17 درصد)، كلروفيل كل (55.97 درصد)، كارتنوئيد (55.8 درصد)، حداكثر وزن دانه (54.78 درصد)، طول دوره پرشدن دانه (16.26 درصد) و دوره موثر پرشدن دانه (46.16 درصد) را نسبت به عدم كاربرد كودهاي زيستي و نانوسيليكون تحت شرايط قطع آبياري در مرحله آبستني به طور معني‌داري افزايش داد. همچنين يك افزايش حدود 36.78، 45.83، 61.8، 44.11 و 59.52 درصدي معني‌دار به‌ترتيب در ارتفاع بوته، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن صد دانه و عملكرد تك بوته دركاربرد ورمي‌كمپوست، ميكوريزا و نانوسيليكون در شرايط آبياري كامل نسبت به عدم كاربرد كودهاي زيستي و نانوسيليكون در شرايط قطع آبياري در مرحله آبستني وجود داشت. به‌نظر مي‌رسد كاربرد كودهاي زيستي و نانوسيليكون مي‌تواند با بهبود محتواي كلروفيل و مولفه‌هاي پرشدن دانه، عملكرد دانه تريتيكاله را در شرايط محدوديت آبي افزايش دهد.