دين‌پژوهي ترجمان بصري جهنم در نقاشي‌هاي قرن 18 و 19 ميلادي اروپا

اشتياق و علاقه‌ آدميان براي رسيدن به عدالت در پايان جهان و انديشيدن به چگونگي زندگي پس از مرگ، همواره بخشي از محتواي آثار هنرمندان را به خود اختصاص داده است. با وجود ابهامات و دوگانگي‌هايي كه در متون مقدس يهود و مسيح در خصوص سرنوشت نهايي بدكاران به‌چشم مي‌خورد، در آيات مختلفي از عهد عتيق و به‌ويژه عهد جديد، از جهنم و عذاب گناهكاران سخن به‌ميان آمده است؛ ازاين‌رو كتاب مقدس همواره يكي از منابع الهام هنرمندان براي خلق و توليد آثار هنري با مضامين ديني بوده است. در كنار متون و روايات ديني، عوامل ديگري چون فضاي سياسي و فرهنگي زمان توليد اثر نيز تأثير بسزايي در نوع نگرش هنرمندان به جهنم و آخرالزمان داشته است. اين مقاله به روش تحليلي ـ تطبيقي به بررسي ميزان وفاداري به دين در نقاشي‌هاي قرون 18و19م اروپا در نمونه‌آثار هنرمندان برجسته‌ آن دوران، يعني ويليام بليك، جان مارتين و گوستاو دوره درباره‌ جهنم مي‌پردازد. با توجه به بررسي آيات مختلفي از عهد عتيق و جديد، به‌نظر مي‌رسد كه در بسياري از موارد، ميزان تطبيق اثر هنري با متن مقدس بيشتر در نوع گناه است تا نوع عذاب درنظرگرفته‌شده براي آن گناه؛ و هنرمندان علاوه بر اقتباس از مضامين ديني، از يكديگر، از نسخ ادبي، از اتفاقات سياسي، فرهنگي و هنري، و در نهايت از ذهن خود نيز براي خلق تصوير جهنم و روز داوري الهام گرفته‌اند.