آناليز حساسيت و بررسي تغيير نوع سيستم آبياري بر آبخوان دشت قزوين با استفاده از نرم افزار GMS

كاهش ميزان بارندگي، افزايش خشكسالي و توسعه كشاورزي در سال‎هاي اخير منجر به افزايش مصرف آب زيرزميني و افت روزافزون سطح ايستابي شده است. در اين مطالعه با استفاده از نسخه 10 نرم افزار GMS، وضعيت آبخوان دشت قزوين در دو حالت پايدار براي مهر 1397 و ناپايدار از مهر 1397 تا شهريور 1398 مدلسازي گرديد. آناليز حساسيت مدل نسبت به پارامترهاي هدايت هيدروليكي و آبدهي ويژه انجام شده و پس از واسنجي و صحت‌سنجي مدل اين پارامترها تعيين گرديد. آناليز حساسيت مدل نسبت به اين دو پارامتر نشان مي‎دهد كه مدل حساسيت بيش‌تري نسبت به تغييرات هدايت هيدروليكي در مقايسه با تغييرات آبدهي ويژه دارد. ريشه ميانگين مربعات خطا در حالت پايدار و ناپايدار به‌ترتيب 0.84 و 1.06 متر ، ميانگين خطاي مطلق به‌ترتيب 0.66و 0.75 متر و ريشه ميانگين مربعات خطاي نرمال شده نيز به‎ترتيب 0.00007 و 0.0009 به‌دست آمد كه نشان از دقت بالاي شبيه‌سازي مدل دارد. مقدار متوسط هدايت هيدروليكي در محدوده آبخوان 14.06 متر بر روز و آبدهي ويژه 0.064 تخمين زده شد. سپس سطح آب زيرزميني در 6 سناريوي تغيير سيستم‎هاي آبياري (حفظ وضعيت موجود، افزايش سطح آبياري تحت فشار، تغيير سيستم‎ها به سطحي، تغيير سيستم‎ها به باراني، تغيير سيستم‎ها به قطره‎اي و آبياري با راندمان 100 درصد) شبيه‎سازي گرديد. نتايج نشان داد با فرض ثابت بودن برداشت آب زيرزميني و عدم وجود پديده فرونشست، در سناريوي آبياري سطحي، سطح آب زيرزميني در بالاترين حالت خود با آب برگشتي 30 درصد و در شرايط آبياري قطره‎اي در پايين‌ترين حالت خود با ميزان آب برگشتي 3.6 درصد قرار خواهد گرفت.