برنامه ‏ريزي دور آبياري گياه نيشكر و توزيع رطوبت خاك با مدل AquaCrop

محدوديت منابع آب، عدم برنامه‏ ريزي آبياري و استفاده نامطلوب از آب، عامل اصلي محدود كننده توسعه كشاورزي و افزايش توليدات غذايي در ايران است. مدل‏ هاي گياهي و رياضي براي شبيه‏ سازي برآورد رطوبت خاك و برنامه ‏ريزي آبياري گياه، ابزار مناسبي براي بهبود مديريت آبياري، افزايش محصول و راندمان آبياري مي‏ باشند. اين پژوهش در سال 1396 با هدف بررسي توانايي مدل AquaCrop در برنامه ‏ريزي آبياري و برآورد رطوبت خاك در اراضي كشت نيشكر دعبل خزاعي واقع در جنوب استان خوزستان انجام شد. به‏ همين‏ منظور نتايج شبيه‏ سازي رطوبت خاك و برنامه‏ ريزي آبياري توسط مدل AquaCrop با مقادير اندازه‏ گيري شده در مزرعه مقايسه شد. به‏ طور كلي نتايج نشان داد، دقت مدل در برآورد برنامه ‏ريزي آبياري، از برآورد رطوبت خاك بيشتر است. دقت مدل در برآورد رطوبت خاك با مقادير اندازه‏ گيري شده در سطح مزرعه به طور ميانگين تا 2.25 درصد بيشتر نشان داد. به‌طوري‌كه جزر ميانگين مربعات خطا (RMSE)، جزر ميانگين مربعات خطا نرمال شده (NRMSE)، ضريب تعيين (R²)، شاخص سازگاري (d) و ضريب باقيمانده (CRM) به ترتيب 2.12درصد، 0.08، 0.71، 0.88 و 0.035 - به دست آمد. همچنين نتايج شبيه‏ سازي دور آبياري نيشكر در مزرعه نشان داد تعداد 4 دور آبياري به طور ميانگين معادل 4800 مترمكعب در هر هكتار نسبت به مزارع شاهد صرفه‏ جويي شد. ميزان عملكرد محصول اين مزرعه 128 تن در هكتار و متوسط عملكرد مزارع شاهد برابر103.60 تن در هكتار بدست آمد. نتايج تحقيقات نشان داد كه مدل AquaCrop مي‏تواند روش مناسبي براي برنامه ‏ريزي و مديريت آبياري اراضي كشت نيشكر مورد استفاده قرار بگيرد.