توصيف و كاركردهاي زباني و ادبي آن در داستان معاصر (مطالعۀ موردي: تنگسير صادق چوبك و بوف‌كور صادق هدايت)

زمينه و هدف: در بررسي توصيفي، جنبه هاي گوناگون توصيف بعنوان بخش حائز اهميت و عنصر اصلي و چشم‌اندازي وسيع مورد توجه قرار ميگيرد تا توصيف در قالب سازه اي كارآمد و تحليلي جهت بررسي و واكاوي در متون ادبي از جمله داستان و رمان به كار رود. توصيف‌شناسان بر اين باورند كه شناخت و درك بسياري از شيوه ها و شگردهاي زيبايي يك متن و ويژگيهاي آن، در گروِ بررسي شيوه هاي توصيفي و چگونگي كاربرد آن در متن است. در گذشته عنصر توصيف بعنوان عنصري فرعي و ايستا در روايت مورد توجه قرار ميگرفت اما امروزه در علم توصيف‌شناسي، اين عنصر حائز اهميت بسياري است. هدف اصلي اين پژوهش و زمينۀ مطالعاتي آن بررسي پويايي عنصر توصيف در متن دو داستان تنگسير و بوف ‌كور از چوبك و هدايت ميباشد. روش مطالعه: شيوۀ مطالعه در اين مقاله كتابخانه اي و بهره گيري از روش توصيفي ـ تحليلي براساس متن دو داستان تنگسير و بوف‌كور از جهت گزاره هاي توصيفي است. يافته ها: گزاره هاي توصيفي در ساختار و محتواي دو داستان توسط چوبك و هدايت بصورت هنرمندانه و در خدمت روايت داستان مورد استفاده قرار گرفته است و عناصر توصيفي در اين دو داستان را ميتوان از نوع پويا دانست. نتيجه گيري: در تنگسير اثر چوبك و بوف‌كور از هدايت، توصيفات ساختاري كوتاه، مفصل، بلند، صريح، ضمني، پنهان و توصيفات محتوايي با كاركرد ادبي، كنايي، اساطيري و زيبايي‌شناسي مورد استفاده قرار گرفته اند.