مقايسۀ معرفت‌شناسانه‌ گفتمان مدرنيته و جريان سَلفيه‌ سنّتي؛ همگرايي‌ها و واگرايي‌ها

هرچند در نگاه بدوي، مدرنيته‌ نوگرا و سلفيّه‌ بنيادگرا، درنهايت واگرايي و تباعد با يكديگر به نظر مي‌آيند، با اندكي تحقيق و تدقيق، مشتركات فكريِ اين دو گفتمان رخ خواهد كرد و آن انگاره‌ ابتدايي را تا حدي دگرگون خواهد كرد. اين پژوهش با روشي مقايسه‌اي، اسنادي و تحليلي در پي شناخت ماهيت معرفت‌شناسي اين دو گفتمان و نشان‌دادن جنبه‌هاي اشتراكي آنها در كنار سويه‌هاي افتراقي‌شان است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهند باور به معرفت‌ نقلي و وحياني، از حوزه‌هاي اختلافي انديشه سلفيه سنتي با گفتمان مدرنيته‌ نوانديش است؛ اما پذيرش معرفت تجربي و حسي و نفي معرفت فلسفي - متافيزيكي و همچنين، نفي معرفت شهودي از جنبه‌هاي اشتراكي هر دو گفتمان است. پيامد معرفت‌شناسي هر دو گفتمان، ارائه يك هستي‌شناسي ماترياليستي و مادي است؛ بنابراين، تقدس‌زدايي و راززدايي و باطن‌زدايي و روح‌زدايي از جهان و انسان، وجه مشترك هر دو نظام فكري است. در انديشه‌ سلفيان سنتي، خداوند، عقل، عوالم غيبي، فرشتگان، روح، وحي و ... به‌نوعي مادي تلقي مي‌شوند.