ارزيابي راهكارهاي تأمين نياز ‌محيط زيستي درياچه اروميه با استفاده از مدل شبيه‌سازي MODSIM و روش تحليل سلسله مراتبي (AHP)

حوضه آبريز درياچه اروميه در اثر وقوع خشكسالي‌ها و نيز مداخلات انساني با سير صعودي برداشت‌هاي غيرمجاز و اضافه برداشت از حقابه‌‌محيط زيستي درياچه مواجه شده است. چالش‌هاي اجتماعي ناشي از كاهش مصارف آب كشاورزي باعث شد تا تأمين بخشي از نياز ‌محيط زيستي درياچه، از طريق انتقال آب بين‌حوضه‌اي از حوضه آبريز زاب به اجرا گذاشته شود. بر همين اساس، هدف از اين مطالعه ارزيابي راهكارهاي تأمين نياز ‌محيط زيستي درياچه اروميه است. در اين راستا، منابع آب درون حوضه آبريز (شامل انتقال پساب، كاهش 40 درصدي مصرف از محل منابع آب‌هاي سطحي و زيرزميني) با راهكار انتقال آب بين‌حوضه‌اي از رودخانه زاب با استفاده از روش سلسله مراتبي (AHP) در هر يك از دوره‌هاي خشكسالي (با شدت ضعيف، متوسط و شديد) با تعريف شش سناريو با مدل MODSIM شبيه‌سازي شد. پرسش‌نامه و مقايسه‌هاي زوجي بر اساس معيارهاي انتخاب‌شده، با راهكار انتقال آب بين‌حوضه‌اي از رودخانه زاب از ميان ساير راهكارها مورد تحليل قرار گرفت. نتايج بررسي مقدار آب قابل انتقال از حوضه آبريز زاب در دوره‌هاي خشكسالي، نرمال، ترسالي و برتري كاهش 40 درصدي مصارف آب كشاورزي از سدها و ساير منابع آب سطحي و زيرزميني درون حوضه درياچه اروميه را نشان مي‌دهد و راهكار اجراي انتقال پساب در اولويت‌هاي بعدي قرار مي‌گيرند. نتايج كلي اثربخشي افزايش تراز و حجم درياچه نشان داد كه دامنه اثربخشي سناريوهاي شش‌گانه مورد بررسي طي 10 سال آينده بين 3/57 تا 9/38 ميليارد مترمكعب و طي 15 سال آينده بين 3/57 تا 10/7 ميليارد مترمكعب خواهد بود و در دوره‌هاي مواجهه با خشكسالي شديد حوضه آبريز مبدأ، به‌دليل كاهش رواناب، چالش‌هاي پايين‌دست و فرامرزي انتقال آب بين‌حوضه‌اي به مقدار پيش‌بيني و گنجانده‌شده در برنامه (600 ميليون مترمكعب در هر سال) امكان‌پذير نخواهد بود.