واكاوي شاخص‌هاي پيش‌بيني كننده دلزدگي زناشويي بر اساس تجارب زيسته زوجين مراجعه‌كننده به مراكز مشاوره و ارائه الگوي مطلوب

هدف: يكي ازآشفتگي‌هاي روان‌شناختي در روابط زوجين، دلزدگي‌زناشويي است؛ به‌طوريكه ظهور بستر مشكلات‌ روان‌شناختي و سردي روابط‌ عاطفي به تدريج زوجين را به ‌سوي جدايي سوق مي‌دهد. بنابراين هدف از پژوهش حاضر واكاوي شاخص‌هاي پيش‌بيني‌ كننده دلزدگي‌زناشويي بر اساس تجارب‌زيسته زوجين بود. روش: تحليل داده‌هاي كيفي با رويكرد پديدارشناسي مبتني بر روش كلايزي بود. مشاركت‌كنندگان شامل زوجين مراجعه‌كننده به مراكز مشاوره شهر اصفهان بودند كه با روش نمونه‌گيري هدفمند و برطبق ملاك‌هاي ورود انتخاب شدند. تجارب افراد با ابزار مصاحبه ‌عميق و نيمه‌ساختار يافته مورد بررسي قرار گرفت و داده‌ها با 23 مصاحبه به اشباع رسيد. اعتبارسنجي‌ داده‌ها با سه روش دريافت بازخورد از مشاركت‌كنندگان، روش‌ كدگذاران ‌مستقل و روش گروه‌‌ خبرگان (3 نفرمتخصص) انجام گرفت و معيارهاي تعيين ‌دقت و استحكام‌ داده‌ها رعايت شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد انباشته شدن احساسات، پريشاني عاطفي در روابط زوجين و تنش‌هاي زندگي، باعث فرسودگي رواني و سرانجام به دلزدگي زناشويي منجر مي‌شود. هم‌چنين، نتايج نشان‌دهنده 22 مضمون فرعي و 7 مضمون اصلي شامل (عوامل هيجاني و عاطفي، عوامل شناختي، عوامل روان‌شناختي، عوامل رفتاري، عوامل سيستمي، عوامل اقتصادي و روابط جنسي) بود ك ه با استفاده از روش‌هاي ويژه اعتباريابي كيفي روايي‌سنجي و مورد تأييد قرار گرفت. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي حاصل از اين پژوهش مي‌توان گفت شناسايي و توجه به عوامل پيش‌بيني‌ كننده پديده ‌دلزدگي، زوجين را به سوي يافتن راهكارهاي اثربخش و جلوگيري از بروز اين پديده هدايت مي‌نمايد، و بر اساس يافته‌ها الگوي شاخص‌هاي پيش‌بيني كننده دلزدگي زناشويي طراحي شد. از اين‌رو پيشنهاد مي‌شود اين شاخص‌ها در تدوين پروتكل‌هاي مشاوره‌اي در زوج درماني مورد استفاده قرار گيرد.