دلايل گسترش روسپيگري در جامعه اصفهانِ عصر صفوي و سياست شاه عباس اول در مديريت آن

روسپيگري در جامعۀ ايران همواره پديده‌اي مذموم و ناهنجار بوده است. براساس اطلاعات تاريخي، در دورۀ شاه عباس اول (حكـ. 996-1038ق/ 1578-1629م) اين پديدۀ اجتماعي در اصفهان (پايتخت) رشد و گسترش مي‌يابد. هدف اين مقاله مطالعۀ وضعيت و دلايل رواج روسپيگري در اين دوره و تبيين سياست مديريتي شاه عباس در مواجهه با آن است. اين پژوهش به‌ روش توصيفي ـ تحليلي انجام ‌شده و مبتني بر جامعه‌شناسيِ تاريخيِ تفسيري ‌است. شيوۀ گردآوري اطلاعات كتابخانه‌اي است. يافته‌ها نشان مي‌دهد قبح اين پديده در اين دوره از بين رفت و سه عامل «رشد و توسعۀ جامعۀ شهرنشيني و تنوع جمعيتي ـ فرهنگي در اصفهان»، «افزايش ثروت رجال درباري»، و «مهاجرت اجباري زنان قفقازي به اصفهان» باعث گسترش آن در جامعه شد. شاه عباس به‌ جاي منع شرعي و قانوني روسپيگري، دو سياست در پيش گرفت: اخذ ماليات از روسپيان ــ به‌عنوان خرده‌فرهنگ‌ انحرافي يا معارض ــ و صَرف پول حاصل از آن در مراسم آتش و آتش‌بازي. اين اقدامات با پيشينۀ ديني ايرانيان و شرع اسلام سنخيتي نداشت، اما شاه عباس در سايۀ قدرت بلامنازع سياسي، مذهبي و اجتماعي‌اش موفق به اجراي آن شد.