پاسخ هاي فرايند كيفري به كودكان و نوجوانان از منظر حقوقي- جرم-شناختي، با رويكرد تطبيقي به حقوق ايران و كانادا

كودكان و نوجوانان در فرآيند كيفري، به علت آسيب‌پذيري بالا، نيازمند رويكردي افتراقي نسبت به بزرگسالان هستند تا علاوه بر بازپروري، اثرات سوء اين فرآيند به حداقل رسد. طبق نظريه‌هاي جرم‌شناسي -از جمله، نظريۀ برچسب‌زني- تحميل برچسب‌هاي مجرمانه مي‌تواند ديدگاه جامعه را نسبت به به كودك و نوجوان تغيير داده و اين باور نادرست را در فرد ايجاد كند كه ذاتاً مجرم است. اين تصور مي‌تواند او را در جهت ارتكاب اعمال مجرمانه ديگري سوق دهد و بازگشت به زندگي عادي را دشوار گرداند. در نتيجه، شيوه دادرسي و واكنش‌هاي تعيين‌شده براي آنان، همواره بايد مورد توجه قرار گيرد. به عنوان يك مطالعۀ تطبيقي، دو كشور ايران و كانادا در جديدترين قوانين خود، نسبت به رسيدگي به جرائم كودكان و نوجوانان معارض با قانون، گام‌هاي مثبتي در مسير قضازدايي و كاهش ميزان حضور اين دسته از بزهكاران در فرآيند كيفري برداشته‌‌اند.اين دو كشور اگرچه در مراحل دادرسي و پسادادرسي اقدامات نسبتاً مشابهي مانند كاهش مدت زمان نگهداري در مراكز بازپروري،تعليق مجازات،آزادي مشروط، قرارهاي نظارتي و عدم ثبت سابقه كيفري مقرر نموده‌اند،اما در مرحله پيشادادرسي،نظام كيفري كانادا را ـــ با توجه به پيش‌بيني تدابير فراقضايي و تشكيل پليس ويژه كودكان و نوجوانان ـــ مي‌توان نسبت به ايران يك گام جلوتر برشمرد.