تحليل فضايي تسهيلات و خدمات گردشگري با تاكيد بر برنامه ريزي فضايي ( مورد پژوهي: محور گردشگري زنجان - طارم - ماسوله)

مقدمه ساختار فضايي، ظرفيت منابع و مطلوبيت دسترسي به تسهيلات و خدمات گردشگري در توسعه پايدار و متوازن يك محور گردشگري نقش مهمي دارد. جهت دهي اين پژوهش با تحليل ساختار فضايي حاكم بر محور گردشگري بر اساس رويكرد پويش ساختاري-كاركردي به منظور حركت به سمت برنامه ريزي فضايي گردشگري است. هدف: پژوهش حاضر با هدف تحليل ساختار فضايي حاكم بر محور گردشگري زنجان، طارم، ماسوله به همراه؛ تحليل موانع ساختاري و تسهيلگرها در راستاي پياده سازي برنامه ريزي فضايي، هم چنين تحليل وضعيت بهره مندي ظرفيت منابع و دسترسي خدمات و تسهيلات گردشگري مراكز اين محور ميباشد. روش شناسي تحقيق: مقاله حاضر توصيفي- تحليلي است. جمع آوري اطلاعات مورد نياز از طريق روشهاي اسنادي و ميداني بدست امده است. در اين پژوهش ابتدا به تحليل فضايي سارختارها و كاركردهاي محور گردشگري مورد مطالعه بر اساس رويكرد پويش ساختاري- كاركردي پرداخته شده و در مرحله بعد معيارهاي كلي موثر در خدمات و تسهيلات گردشگري با استفاده از روش دلفي و مطالعات كتابخانه اي شناسايي و با كارشناسان فهرست كاملي از اين معيارها به دست آمد و داده متناسب با معيارها، داده هاي مكاني سطح منطقه جمع آوري شدند. قلمرو پژوهش: قلمرو جغرافيايي اين پژوهش محور گردشگري زنجان- طارم- ماسوله ميباشد. يافته ها: ساختار فضايي اين محور درگير موانع ساختاري و نيروهاي بيروني از جمله موانع نهادي و حقوقي، موانع اجتماعي و فرهنگي، موانع محيطي و بوم شناختي، موانع خدماتي، موانع اقتصادي بويژه: تمركزگرايي با روابط بخشي و بالا به پايين، نابرابري ناحيه اي، ضعف حكمروايي محلي و همچنين داراي عرصه هاي عملكردي از قبيل : بستر كالبدي- زيرساختي و انسانساخت، بستر فرهنگي و اجتماعي، بستر تاريخي جاذبه هاي گردشگري محور ، كاركردهاي جديد شبكه و بستر مهارت گردشگري توليد، اشتغالزايي، كارآفريني، تغيير مثبت در الگوي عرضه و تقاضاي نيروي كار گردشگري، پويايي جريانهاي جمعيتي و اقتصاد محلي، ظرفيتهاي اقتصادي و اجتماعي محلي و نقش پذيري جوانان و بانوان در راستاي پياده سازي برنامه ريزي فضايي ميباشد. نشان ميدهد كه با فاصله گرفتن از مراكز استان GIS نتايج: پهنه بندي فضايي مطلوبيت دسترسي به خدمات و تسهيلات محور مورد مطالعه در نرم افزار به سمت شهرستانهاي اطراف، از امكانات زيرساختي و تسهيلات گردشگري محورهاي گردشگري نيز به همان نسبت كاسته ميشود و ساختار تمركز گرا و روابط فضايي يك سويه و طرح محور؛ در محور گردشگري مورد مطالعه زمينه ساز تحقق نيافتن برنامه ريزي فضايي در ناحيه شده است.