ارزيابي تناسب مكاني براي توسعۀ اكوتوريسم در حوزۀ آبخيز ابيانه ـ برزرود استان اصفهان با استفاده از تحليل سلسله‏‌مراتبي

هدف از اين پژوهش، شناسايي، ارزيابي و معرفي پهنه‏‏‏‏‏هاي مستعد گردشگري نوع اكوتوريسمي در حوضۀ آبريز «ابيانه ـ برزرود» به دليل پتانسيل‏‏‏‏‏هاي منحصربه‏فرد طبيعي و فرهنگي – تاريخي و انساني است. فاكتورهاي مؤثر در مكان‏‏‏‏‏يابي مناطق مستعد در اين تحقيق، شامل نُه متغير زيست‏محيطي است كه پس از رقومي‏‏‏‏‏سازي نقشه‏‏‏‏‏هاي پايه و تهيۀ پرسش‏نامۀ تحليل سلسله‏مراتبي (AHP) از كارشناسان خبره درخصوص اهميت نسبي معيارها و زيرمعيارها به‏نسبت هم نظرسنجي شد. در اين پژوهش، معيارهاي جاده، رودخانه، پوشش گياهي و خدمات اقامتي بيشترين تأثير را در انتخاب مكان مناسب اكوتوريسم به خود اختصاص دادند و پس از آن، به‏ترتيب اثرگذاري، معيارهاي رستوران، چشمه، مظهر قنات و محدودۀ روستا قرار گرفته‏اند. در محيط سامانۀ اطلاعات جغرافيايي (GIS) با استفاده از نرم‏‏‏‏‏افزار اكسپرت چويس براساس وزن‏هاي به‏دست‏آمده از مدل يادشده و پردازش آن، نقشۀ رتبه‌‏‏‏‏‏بندي درجات تناسب براي اكوتوريسم در سه ردۀ ضعيف، متوسط و خوب تهيه شد. اين نقشه، با 59 مكان كنترلي در بازديدهاي ميداني صحت‏سنجي شد و كليۀ مكان‏‌هاي مستعد گردشگري در محدودۀ خوب قرار گرفته‌‏اند كه صحت اين نقشه را تأييد مي‏كند. جذاب‏ترين مناطق حوضه، كه حدود 25 درصد سطح حوضه را شامل مي‏شود، با رتبۀ خوب، در قسمت‏‏‏‏‏‌هاي مركزي حوضه و در راستاي مسير مواصلاتي بين روستاهاي منطقه قرار دارد. مناطق با جذابيت متوسط، كه حدود 46 درصد سطح حوضه را دربر مي‏‏‏‏‏گيرد، عمدتاً در بخش جنوبي حوضه و در محدودۀ منطقۀ حفاظت‏‏‏‏‏ شدۀ محيط زيست واقع شده است. مناطق با جذابيت كم با ميزان گسترش حدود 29 درصد مساحت منطقه، عمدتاً در شمال غرب و جنوب غرب حوضه گسترش دارد و به صورت لكه‏‏‏‏‏‌هايي نيز در ساير مناطق حوضه ملاحظه مي‌‏‏‏‏‏شود.