بررسي شفافيت دروندهاي تصريفي فارسي و انگليسي بر‌اساس نظريه صرف طبيعي

نظام‌هاي صرفي زبان‌هاي مختلف تمايل‌دارند از اصول خاصي پيروي كنند، شفافيت يكي از اين اصول مهم است. جستار حاضر، به‌بررسي شفافيت نشانه‌هاي تصريفي فارسي و انگليسي براساس نظريه صرف‌طبيعي پرداخته‌است. مسئله اصلي آن‌است كه شفافيت در وندهاي تصريفي اين دو زبان از منظر صرف طبيعي چگونه بازنمايي مي‌شود. داده‌هاي فارسي از پيكره پژوهشگاه علوم‌‌‌‌انساني و مطالعات فرهنگي و داده‌ها‌ي انگليسي از پايگاه پيكره انگليسي‌آمريكايي معاصر به روش نمونه‌گيري‌تصادفي )و بر مبناي تعداد واژه‌هاي مساوي) انتخاب شده، سپس براساس ديدگاه درسلر و مايرثالر موردبررسي قرار گرفته‌است. نتايج پژوهش نشان‌مي‌دهد كه در فارسي صورت‌هاي تصريفي -ها و –ون جمع‌ساز، -ترين صفت‌عالي‌ساز، تـ- و -اد گذشته‌ساز، و نـ- منفي‌ساز و در انگليسي صورت‌هاي ‘s- مالكيت، -est صفت‌عالي‌ساز و -en صفت‌مفعولي‌ساز، شفاف و باقي نشانه‌ها غيرشفاف‌اند. يافته‌ها حاكي از آن است كه شفافيت مقوله‌هاي اسم و فعل در فارسي بيش از صفت است اما شفافيت مقوله‌هاي اسم و صفت در انگليسي بيش از شفافيت فعل است. اين امر يكي از وجوه افتراق نظام صرفي اين دو زبان است. همچنين، ميان ملاك شفافيت و بسامدوقوع نشانه‌تصريفي رابطه مستقيمي وجود ندارد. در نظام‌صرفي هر دو زبان بين مقوله دستوري و شفافيت رابطه مستقيمي وجوددارد. اما اين رابطه درخصوص شفافيت هريك‌از نشانه‌ها با بسامد وقوعشان لزوما صدق‌نمي‌كند.