الگوهاي ارتباطات ميان‌فردي والدين و فرزندان در خانواده (تحليل تجربۀ فرزندان در خانواده ‏هاي تهراني)

خانواده نخستين نهاد اجتماعي است كه در آن، فرزندان نوع و كيفيت ارتباطات ميان‌فردي و كنش ارتباطي را با والدين خود تجربه مي‏كنند. اعضاي خانواده از طريق سازوكار ارتباطات ميان‌فردي نيازها، خواسته‎ها، عواطف، نگراني ها، دغدغه‎ها، تجربه‎ها، افكار، ديدگاه‌ها و احساسات خود را با يكديگر در ميان مي گذارند؛ مشورت مي‌كنند؛ تصميم مي‌گيرند؛ از همديگر حمايت و پشتيباني عاطفي و رواني مي كنند و تضادها و تنش‌ها را رفع مي‎كنند. هدف مطالعۀ پيش رو تحليل الگوهاي ارتباطات ميان‌فردي والدين و فرزندان در خانواده است. بدين منظور، با رويكرد كيقي، مصاحبه‏هاي عمقي با هدف تحليل تجربۀ زيستۀ 40 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر در مقطع متوسطۀ دوم در 10 دبيرستان دولتي در 5 نقطۀ شهر تهران صورت گرفت. تحليل تجربۀ زيستۀ نوجوانان مورد مطالعه نشان مي‎دهد كه عمده‎ترين گفت‌وگوهاي فرزندان و والدين در خانواده از نوع «گفت‌وگوي گزارش‌محور» يا اطلاع‎رسان ‌درمورد «فعاليت‎هاي آموزشي و درسي فرزندان و اتفاقات مدرسه و يا فعاليت‏هاي روزمرۀ اعضاي خانواده» است. نتايج پژوهش حاكي ا‏ست كه سه الگوي ارتباطات كلامي «گفت‌وشنودي و مشاركتي»، «الگوي مناظره‎اي و جدلي» و «الگوي تك‏گويي نصيحت‏محور و سرزنش‌آميز» در روابط بين والدين و فرزندان قابل مشاهده است.