روابط قدرت دخيل در صورت‎بندي گفتماني مسئلۀ آب ايران در روزنامه هاي شرق و ايران

مقالۀ پيش‌‎رو به دنبال شناخت روابط قدرت دخيل در صورت‎بندي گفتماني مسئلۀ آب ايران در روزنامه‎هاي شرق و ايران است. به اين منظور، با استفاده از روش تحليل گفتمان انتقادي و با كاربرد الگوي فركلاف و ون‎دايك، 14 نمونۀ معرف از اين روزنامه‎ها در بازۀ زماني 1392/5/12 تا 1398/12/29 بررسي شده‎اند. طبق يافته‎ها، برخي از متون روزنامۀ شرق با هدف زمينه‎سازي براي اجراي برنامه‎ها و سياست‎گذاري‎هاي دولت‌هاي يازدهم و دوازدهم منتشر شده‎ است. در روزنامۀ ايران نيز نقش مسئولان و سياست‎گذاران در ايجاد بحران و مسئوليت آنان در حل آن كم‎اهميت قلمداد مي‎شود. برخي از متون اين روزنامه غيرمستقيم در خدمت توجيه علت ناموفق‌بودن دولت‌هاي يازدهم و دوازدهم در حل بحران آب و كاهش مطالبات مردم از دولت است. در روزنامۀ ايران، مردم به‌علت مشاركت‌نكردن در حل بحران سرزنش مي‎شوند. به اين ترتيب، ساختارهايي كه مانع از مشاركت مردم در مسائل مي‎شوند رؤيت‎ناپذير مي‎شوند و مشاركت مردم به صرفه‎جويي تقليل مي‎يابد. اين روزنامه جامعه را ناجي آب جلوه مي‎دهد و آنان را از تغيير سياست‎گذاري‎هاي دولتي دلسرد مي‎كند. بر اساس نتايج، اثر قدرت‎هاي سياسي و اقتصادي بر صورت‎بندي گفتمان مسئلۀ آب در اين روزنامه‎ها مشهود است. رسانه‎هاي موردبررسي، به‌جاي اينكه نمايندۀ مردم باشند، به سخنگوي دولت‎ تبديل شده‎اند. پرداختن به مسئلۀ آب به بهانه‎اي براي ناكارآمد جلوه‌دادن جناح مخالف، كاهش انتظارات از دولت‌هاي يازدهم و دوازدهم و رفع مسئوليت از قوۀ مجريه و نمايندگان مجلس تبديل شده است.